Monthly Archives: februari 2013

Arnhem: Burgemeestersplein ca. 1926

Posted on by 0 comment
Arnhem, Burgemeestersplein ca 1926.

Arnhem, Burgemeestersplein ca 1926.

Arnhem, Burgemeestersplein, ca. 1926. Tram lijn 2 van de GETA op weg richting Bakenbergseweg. (Foto: collectie Gerard Bouwman).

Category: Arnhem

Arnhem: Houttuin & Co op de RAI, 1924

Posted on by 0 comment

Een uitstapje naar onze hoofdstad Amsterdam. In het oude RAI-complex werd ook al in 1924 een autotentoonstelling gehouden. Het Arnhemse autobedrijf C. Houttuin @ Co., destijds gevestigd aan de Ernst Casimirlaan 2-4 in Arnhem (Plattenburg), was daar op stand 17 aanwezig. Houttuin ging later op in het automobielbedrijf NV Automobielmij. Op 20 januari 1940 werd de sluiting van dit bedrijf aangekondigd met een liquidatie-advertentie in de Arnhemsche Courant. (Foto: collectie Herman Muijser, Advertentie: Koninklijke Bibliotheek).

Edit 26-04-2013: de auto’s op de foto zijn door kenner Rob de Kruijs geidentificeerd. De rechter auto is een Isotta Franchini (Italiaans), en de twee linkse auto’s zijn van het Franse merk Lorraine-Dietrich.

Category: Arnhem

Arnhem: Zijpse Poort 1909

Posted on by 0 comment
Arnhem, Zijpse Poort, 1909.

Arnhem, Zijpse Poort, 1909.

De Zijpse Poort in Arnhem, gefotografeerd in 1909. Op dat moment is men druk bezig de poort te verbreden om tegemoet te komen aan het ook toen al drukker wordende verkeer tussen het centrum van Arnhem en de wijken ten noorden van het spoor. De onbekende fotograaf staat met zijn statief op het onderste stukje van de Sweerts de Landasstraat. Een fotograaf op straat was in die tijd nog een hele gebeurtenis. Voorbijgangers -in dit geval veel kinderen- gingen vaak uitgebreid in de poseerstand staan. (Foto: collectie Patrick van Dijk).

Category: Arnhem

Arnhem: GVA 1960

Posted on by 0 comment
Arnhem: buslijnenkaart GVA 1960.

Arnhem: buslijnenkaart GVA 1960.

Vandaag hebben we iets aparts voor jullie. Maar ook weer heel bekend, tenminste wanneer je rond 1960 met de GVA-bus reisde. Uit dat jaar stamt deze buslijnenkaart van het GVA. Een prachtig stukje historie waar de jaren 60-gezelligheid bijna vanaf straalt. En hoe mooi, simpel en doeltreffend. Kan geen interactieve website of routeplanner tegenop. De kaart hing ook aan het personeelsgedeelte van het gebouwtje op het toenmalige busstation van het GVA. 1960: ook het jaar waarin je bij Lunchroom Picar aan het Stationsplein voor 1,25 gulden een lunch kon eten. En voor maar liefst 2,30 gulden de dagschotel. (Ingezonden door Nanny Verheijen).

Category: Arnhem

Arnhem: Apeldoornseweg hoek Sint Marten, 1910

Posted on by 0 comment
Arnhem: Apeldoornseweg hoek Sint Marten, 1910.

Arnhem: Apeldoornseweg hoek Sint Marten, 1910.

De Apeldoornseweg hoek Sint Marten, ca. 1910. In het pand op de hoek is een Hotel/Pension gevestigd (naam ons onbekend). Het pand ziet er vandaag de dag nog zo goed als hetzelfde uit: http://goo.gl/maps/x3VWB. (Foto: collectie Hans Karssen).

Category: Arnhem

Arnhem: Steenstraat 1945

Posted on by 0 comment
Arnhem, Steenstraat 1945.

Arnhem, Steenstraat 1945.

De Steenstraat in Arnhem in 1945, kort na de capitulatie van Duitsland. Een kolonne van het Canadese leger rijdt richting stad. Op deze foto is goed te zien welke immense schade de panden aan de Steenstraat te verduren kregen. Wonderlijk genoeg kwam de Martinuskerk, links op de foto, er redelijk zonder kleerscheuren vanaf. (Foto: ingezonden door Mildred Meeuwissen).

Category: Arnhem

Arnhem: Velperpoort 1902

Posted on by 0 comment
Arnhem, Velperpoort 1902.

Arnhem, Velperpoort 1902.

En vooruit, gewoon omdat het kan: nog een keer de Velperpoort. Maar nu in 1902. De poort zou in 1918 worden verbreed naar het model dat we op de vorige foto zagen. De Velperpoort werd toen ook al als ideale plek voor reclame gezien. De landelijke verhuizer De Gruijter (Amsterdam, Den Haag en Arnhem) vindt de plek kennelijk belangrijk genoeg om er een groot reclamebord op te laten hangen. In het midden twee reclameborden van Odol, het mondwater dat toen ook al bestond. En of dat niet genoeg was hangt er links aan het hek ook nog eentje van Odol. De reclame rechts is wat moeilijker te lezen: de Firma Schepers aan de Koningstraat doet ergens iets in, maar Joost mag weten wat… (Foto: collectie Patrick van Dijk).

Category: Arnhem

Arnhem: Velperpoort 1938

Posted on by 0 comment
Arnhem, Velperpoort 1938.

Arnhem, Velperpoort 1938.

Wederom de Velperpoort, maar nu in 1938 gefotografeerd vanaf de Steenstraat. Links bij de poort een ijsverkoper. Het was de fotograaf waarschijnlijk te doen om de onder de poort rijdende auto, die toen al een beetje een oldtimer was. Wie weet van welk merk en bouwjaar deze auto is mag het zeggen. (Foto: collectie Patrick van Dijk).

Edit 26-04-2013: de auto op de foto is door kenner Rob de Kruijs geïdentificeerd als waarschijnlijk een Opel uit 1928.

Category: Arnhem

Arnhem: Velperpoort 1945

Posted on by 0 comment
Arnhem, Velperpoort, 1945.

Arnhem, Velperpoort, 1945.

Dezelfde Velperpoort als in de post hiervoor, maar nu gefotografeerd eind 1945, vanaf de Steenstraat. Van de panden, van waaruit de foto in 1943 werd gemaakt, resteert nog slechts een grote berg puin… (Foto: ingezonden door Mildred Meeuwissen).

Category: Arnhem

Arnhem: Velperpoort 1943

Posted on by 0 comment
Arnhem, Velperpoort 1943.

Arnhem, Velperpoort 1943.

De Velperpoort in Arnhem in 1943, gefotografeerd vanaf een balkon aan de Velperweg. Op het trottoir lopen een Duitse officier (met officiersstokje) en een soldaat. Onder de poort is een auto staande gehouden door de politie. In die tijd werd regelmatig op dit punt gecontroleerd wie de stad in en uit ging. In de verte zien we de spits van de Grote of St. Eusebiuskerk. Achter de poort de  Steenstraat. (Foto: uit de collectie Hans Karssen).

Category: Arnhem

Arnhem: een HEMA-familie, jaren ’40.

Posted on by 0 comment

De HEMA kennen we natuurlijk allemaal. Vandaag krijgen jullie een ronduit uniek kijkje achter de HEMA-schermen van toen, periode 1940-1946. Dankzij foto’s en informatie, die we ontvingen van Mildred Meeuwissen. Haar familie heeft bij de HEMA gewerkt, bij elkaar opgeteld 73 HEMA-jaren.

De Arnhemse familie Meeuwissen had wat met de HEMA. Mildred’s vader Ben werkte er maar liefst 42 jaar als etaleur/decorateur, en haar moeder Netty (geboren Smulders) 27 jaar. Die twee leerden elkaar -hoe kan het ook anders- dan ook kennen in de HEMA. De twee dochters Mildred en Yvonne werkten er wat korter, 1 en 3 jaar. Bij elkaar opgeteld maakt dat 73 HEMA-dienstjaren.

Ben werkte al vóór de oorlog bij de HEMA, en moest in 1946 naar Indië. De HEMA-leiding was dik tevreden over zijn vakmanschap en zegde hem toe dat hij na zijn diensttijd in Indië kon terugkeren op het werk. En dat gebeurde ook. Eind 1949 kwam Ben weer in Arnhem.  en liep daar prompt Netty tegen het lijf, die inmiddels bij de HEMA was komen werken. Liefde op het eerste gezicht. De foto’s in dit album geven een nog nooit eerder vertoond kijkje achter de HEMA-schermen van toen.

Category: Arnhem

Arnhem: Markt 1920

Posted on by 0 comment
Arnhem, Markt, 1920.

Arnhem, Markt, 1920.

Arnhem, Markt, 1920.

Category: Arnhem

Arnhem: Van Heemstralaan, 1930

Posted on by 0 comment
Arnhem, Van Heemstralaan, 1930.

Arnhem, Van Heemstralaan, 1930.

Arnhem, Van Heemstralaan, 1930. (Foto: ingezonden door Rob Rijneke).

Category: Arnhem

Arnhem: Jansplein 1960

Posted on by 0 comment

Het Jansplein in Arnhem in 1960. (Foto’s: collectie Mieze Zoldr).

Category: Arnhem

Arnhem: binnenstad 1969

Posted on by 1 comment

De Arnhemse binnenstad heeft in de loop der jaren nogal eens overhoop gelegen. En dan bedoelen we deze keer niet als gevolg van de oorlogshandelingen, maar als gevolg van werkzaamheden. Dat was ook het geval in 1969, het jaar waarin J.C.M. Mohr deze foto’s maakte. Het is niet duidelijk of het destijds om aanleg van riolering o.i.d. ging, of de ombouw tot voetgangersgebied. Wie weet zich de reden van deze moeizame winkelgang nog te herinneren?

Category: Arnhem

Arnhem: Rijnstraat eind jaren ’20

Posted on by 0 comment
Arnhem, Rijnstraat eind jaren '20.

Arnhem, Rijnstraat eind jaren ’20.

Arnhem, Rijnstraat, eind jaren ’20. (Foto: collectie Mieze Zoldr).

Edit 26-04-2013: de auto op de foto is door kenner Rob de Kruijs geïdentificeerd als waarschijnlijk een Chrysler eind jaren ’20, 1930.

Category: Arnhem

Arnhem: Stadsblokken 1865

Posted on by 0 comment
Arnhem, Stadsblokken, 1865.

Arnhem, Stadsblokken, 1865.

Dit is een van de oudste foto’s van Arnhem. De foto is gemaakt vanaf de Eusebiuskerk in 1865. We kijken in zuidelijke richting naar de Stadsblokken. In die tijd was aan de overkant van de Rijn een steenfabriek gevestigd, waar op dat moment zeker 25 kinderen tewerk waren gesteld. In die tijd was het heel normaal dat kinderen werkten om het gezin aan een extra centje te helpen. Rechts, bijna onderaan, zien we de Sabelspoort. (Foto: collectie Hans Karssen).

Category: Arnhem

Arnhem: westelijk panorama, 1953

Posted on by 1 comment

2013-02-25 Westelijk panorama 1953 De KreukWe blijven de cameralens van fotograaf De Kreuk nog even volgen. Het jaar is 1953. We kijken vanaf de toren van de Martinuskerk aan de Steenstraat in westelijke richting over de stad. Duidelijk herkenbare punten: Vroom & Dreesmann, de Kleine of Eusebiuskerk, in de verte de Koepelgevangenis, en rechts de Jansbuitensingel met het Vesta-pand. Links onderaan Musis Sacrum. Als je goed kijkt piept het Willemsplein tussen de bebouwing door. Het HBS-gebouw staat er dan nog. Ook de koepelkerk op de Jansplaats is duidelijk herkenbaar. (Foto: De Kreuk, uit de collectie van Bas Mohr).

Category: Arnhem

Arnhem: Bakkerstraat jaren ’60

Posted on by 0 comment
Arnhem, Bakkerstraat jaren '60.

Arnhem, Bakkerstraat jaren ’60.

Arnhem, Bakkerstraat, jaren ’60. (Foto ingezonden door Zefanja Hoogers).

Category: Arnhem

Arnhem: Molen De Kroon 1961

Posted on by 2 comments

Arnhem, Molen De Kroon, 1961. Bouwjaar 1849
Type stellingkorenmolen
Kenmerken Vlaamse vang met trommel, fokwieken (systeem Fauël) met remkleppen, die d.m.v. een doorboorde bovenas worden bediend en Engels kruiwerk
Vlucht 22,90 m
Functie korenmolen
Restauraties 1936, 1976, 1997, 1999
Huidig gebruik het malen van graan, op vrijwillige basis.

De Kroon of De Klarendalse Molen is een ronde stenen stellingmolen in de Arnhemse wijk Klarendal. De korenmolen werd in 1849 gebouwd aan de Amsterdamseweg, in opdracht van Albertus Burgers, en kreeg in eerste instantie de naam: De Hoop. In 1870 werd de molen verplaatst naar de huidige locatie aan de Klarendalseweg. De molen staat iets uit het lood. De kap is gedekt met eiken schaliën.
Kap met schaliën
Inhoud

1 Geschiedenis
2 Inrichting
3 Huidig gebruik
4 Eigenaren van De Kroon
5 Externe links
6 Fotogalerij

Geschiedenis

Burgers verplaatste in 1870 de molen naar het toen nog niet bebouwde Klarendal, en er werd voornamelijk geleverd aan de nabijgelegen Menno van Coehoornkazerne. Toen die echter een eigen maalinrichting gingen exploiteren kwam De Hoop in problemen. In 1900 werd de molen gekocht door de gebroeders Reymers die het bedrijf weer tot bloei brachten. De naam van de molen werd toen ook gewijzigd in De Kroon.

Ook in de jaren dertig kreeg het molenbedrijf het economisch moeilijk, hetgeen werd verergerd door het instorten van de stelling op 13 juli 1933. In 1936 werd de molen gerestaureerd, maar het bleef een verliesgevend bedrijf.

Na de Tweede Wereldoorlog kreeg de molen fokwieken, en stond deze onder beheer van molenaar Bram Reymes. De elektrische maalderijen waren echter in opkomst, en ook de nieuwe mulder Oostendorp maalde liever met motoren dan op wind. De Kroon raakte in verval, en kreeg in 1962 een draaiverbod. Het wiekenkruis werd in 1964 verwijderd. In 1966 werd de Stichting Vrienden van de Gelderse Molen opgericht die het initiatief nam tot restauratie van De Kroon. De stichting kocht de molen in 1974 voor 1 gulden, en de restauratie vond plaats in 1976.

Nadat ook in 1997 De Kroon werd gerestaureerd werd de molen op 4 februari 1998 door brand getroffen, waarna opnieuw herstelwerkzaamheden noodzakelijk werden. Het bovenwiel toont nog sporen van de brand. In de zomer van 1999 was de molen hersteld, en kon er weer graan worden gemalen.
Inrichting
Sector bovenwiel met achtervelg

Ooit had de molen 7 koppels maalstenen, waarvan er 4 eerst door een stoommachine en later door een dieselmotor werden aangedreven. De molen heeft nu nog 4 maalkoppels, 1 koppel 17er (150cm doorsnee) Bentheimer zandstenen, 1 koppel 16er (140 cm doorsnee) kunststenen, 1 koppel 16er blauwe stenen en een elektrisch aangedreven koppel met wolfjes (12der (100 cm doorsnee)) kunstenen. Op het maalkoppel met blauwe stenen zit een regulateur. De rijnen zijn van het type balanceerrijn. Het koppel met Bentheimer zandstenen heeft een houten steenbus, de overigen ijzeren bussen. De doorboorde, gietijzeren bovenas is uit 1997 en gegoten door Gieterij Hardinxveld.

De molen had vroeger een neutenkruiwerk, dat in 1997 vervangen is door een Engels kruiwerk. Het 23 m lange gevlucht heeft fokwieken met een dubbelstraalsprofiel en remkleppen en wordt op de wind gekruid met een kruirad. Voor het bedienen van de remkleppen zit er op de askop een spin en op de achterkant van de kap een david en een zwichtboom. Vanaf de david loopt een rondgaande ketting naar beneden, waarmee handmatig de remkleppen bediend kunnen worden. De wieken zijn voorzien van zeilrails. De roeden zijn gemaakt in 1996 door molenmakerij Vaags uit Aalten. De binnenroede heeft nummer 13 en de buitenroede nummer 12. Voor het bedienen van de Vlaamse vang (rem) heeft de molen een trommelvang. De met een steen en bolspil met binnenrijn verzwaarde, 305 cm lange vangbalk oefent bij het vangen (remmen) op het sabelijzer een vangkracht van ongeveer 510 kg uit. Om het bovenwiel zit voor het vangen een ijzeren hoep. Het bovenwiel heeft maar op één sector een achtervelg. Het maalgoed kan opgeluid (opgehesen) worden met een sleepluiwerk. De zoldervloeren, graan-, maal-, steen-, lui-, en kapzolder, zijn van populierenhout. Via de graanzolder is de lager gelegen zakkenzolder te bereiken.

Huidig gebruik
De Kroon met aangebouwde paardenstal.

Heden ten dage is de molen op vrijdag en zaterdag geopend voor publiek, en kunnen in de bijbehorende winkel meel- en graanproducten, bakbenodingdheden en boeken worden gekocht. Ook is het voor aanstaande molenaars mogelijk om praktijkervaring op te doen ten behoeve van het certificaat van de vereniging “De Hollandsche Molen” en is er in de paardenstal elke derde woensdag van de maand een theorieavond voor leerling molenaars.

Eigenaren van De Kroon:

A. Burgers (1849 – 1886)
F.L. Frenck (1886 – 1895)
H. Burgers (1895 – 1906)
Fam. Reymes (1906 – 1956)
J. Oostendorp (1956 – 1974)
Stichting Vrienden van de Gelderse Molen (1974 – 2011).
Woningcorporatie Volkshuisvesting (2011 – )

Bron: WikiPedia. (Foto: collectie Mieze Zoldr).

Category: Arnhem

Arnhem: Steenstraat 1953

Posted on by 0 comment
Arnhem, Steenstraat 1953 (Foto: De Kreuk).

Arnhem, Steenstraat 1953 (Foto: De Kreuk).

De Steenstraat in 1953. Fotograaf De Kreuk beklom hiervoor de toren van de Martinuskerk, vanwaar hij ook de foto maakte van de Hommelstraat, Sint Marten en De Spoorhoek die we hier gisteren lieten zien. Bovenaan de Velperpoort met het toenmalige Velperpoortstation. (Foto: De Kreuk, uit de collectie van Bas Mohr).

Category: Arnhem

Arnhem: Nieuwstad 1925

Posted on by 0 comment
Arnhem, Nieuwstad 1925.

Arnhem, Nieuwstad 1925.

Vanavond een heel mooi Arnhems sfeerbeeld uit 1925. We kijken de Nieuwstad uit richting het park achter Musis Sacrum. De straat links en rechts is de Walstraat. Het lichtgekleurde pand op de hoek van de Nieuwstad en de Eusebiusbinnensingel staat er vandaag de dag nog steeds, al zijn de fraaie reliefmuren vervangen door een strakke pleister, en is ook de mooie daklijst “aangestrakt”.

Het eerste rechtse pand achter het witte hoekhuis staat er niet meer, maar de rest tot aan de hoek met de Walstraat wel. De panden aan de linker zijde van de Nieuwstad zijn er niet meer. Gesloopt voor…. u raadt het al…. nieuwbouw.

In de tabakswinkel (het zwarte uithangbord “Toeback” rechts) heeft volgens ons ooit Cafe Heja gezeten.

Aan het einde van de straat zien we nog net een stukje van de oude paviljoen-uitbouw van Musis, die grensde aan het grote terras (ook wel bekend als de theetuin). Die theetuin is goed te zien op de luchtfoto uit 1914 die we hier op 10 februari lieten zien. Op die luchtfoto zie je ook weer de Nieuwstad terug.

(Met dank aan Kim Bueneker, eigenaresse van de foto).

Category: Arnhem

Arnhem: Land van de Markt, 1955

Posted on by 0 comment
Arnhem, Land van de Markt 1955.

Arnhem, Land van de Markt 1955.

Arnhem, Land van de Markt, 1955. (Foto: collectie Henk Meenink).

Category: Arnhem

Arnhem: Jansstraat eind jaren ’50

Posted on by 0 comment
Arnhem, Jansstraat, eind jaren '50.

Arnhem, Jansstraat, eind jaren ’50. (Foto: collectie Gert Koene).

Eind jaren vijftig, begin jaren zestig, toen alles nog niet zo hightech was, de plofkip nog moest worden uitgevonden en rundvlees niet van paarden werd gemaakt, was er toch al veel mogelijk in de Jansstraat.

Voor je portie dagelijks gratis nieuws had je geen “Metro”, “Spits” of “NU.nl” maar hing je gewoon even voor de etalage van het kantoor van de Telegraaf. Boter, kaas en eieren deed je bij Wormgoor, net voorbij de Telegraaf. In diezelfde tijd werd Kodak nog schatrijk van alle filmpjes die je kocht en even later verdiende de fotozaak er zelf ook nog een keer het nodige aan omdat alles ook weer ontwikkeld en afgedrukt moest worden. Brieven werden nog met de hand geschreven, liefst met een knappe vulpen. Daar deed “Vulpenhuis Klompé” dan ook goede zaken mee in die tijd. En snacken kon nog voor een prikkie uit de automatiek aan de overkant.

Wie nog meer herkent van dit mooie stukje Oud Arnhem mag het zeggen….!
(Foto uit collectie Gert Koene).

Category: Arnhem

Arnhem: Hommelse Poort 1953

Posted on by 0 comment
Arnhem, Hommelse Poort, 1953. Foto: De Kreuk.

Arnhem, Hommelse Poort, 1953. Foto: De Kreuk.

Een juweeltje vol details, deze foto. We zien onderaan de Hommelstraat, in het midden de Hommelse Poort, en daarboven de Hommelseweg. En de wijken Sint Marten en Spoorhoek in volle glorie. De foto is gemaakt door De Kreuk in 1953. (Foto uit de collectie van Bas Mohr).

Category: Arnhem

Arnhem: Rijnbrug 4 november 1944

Posted on by 0 comment
Arnhem, Rijnbrug, 4 november 1944.

Arnhem, Rijnbrug, 4 november 1944.

Arnhem, Rijnbrug, 4 november 1944, na het bombardement door de geallieerden. Foto: RAF. (Foto collectie Daan Witjes).

Category: Arnhem

Arnhem: Jansbuitensingel 1955

Posted on by 0 comment
Arnhem, Jansbuitensingel 1955.

Arnhem, Jansbuitensingel 1955.

De Jansbuitensingel in de zomer van 1955, met het Vesta-pand in volle glorie. Helemaal links is nog net het pand van Radio Te Kaat te zien. De panden rechts van het Vesta-gebouw zijn alweer jaren geleden gesloopt en hebben plaats gemaakt voor kantoornieuwbouw.

(Foto uit collectie Bas Mohr).

Category: Arnhem

Arnhem: Panorama Sonsbeek 1907

Posted on by 0 comment
Arnhem, panorama Park Sonsbeek 1907.

Arnhem, panorama Park Sonsbeek 1907.

Panorama vanaf Park Sonsbeek, 1907.

Category: Arnhem

Arnhem, Frombergstraat 1920.

Posted on by 0 comment
Arnhem, Frombergstraat 1920.

Arnhem, Frombergstraat 1920.

Arnhem, Frombergstraat 1920. (Foto uit collectie Hans Karssen).

Category: Arnhem

Arnhem: Onderlangs uitkijkplatform 1900.

Posted on by 0 comment
Arnhem, Onderlangs uitkijkplatform, 1900.

Arnhem, Onderlangs uitkijkplatform, 1900.

Op de luchtfoto, die we eerder vandaag plaatsten, is onderaan bij de Onderlangs een uitkijkplatform te zien. Vanaf die plek had je een fantastisch uitzicht over de Rijn en de oude binnenstad. Deze foto is in 1900 gemaakt op dat platform. Het geeft een beetje een idee waarom die plek vroeger een gewild toeristenplekje was. (Uit de verzameling van Patrick van Dijk).

Category: Arnhem

Arnhem: luchtfoto St. Elisabeths Gasthuis, 1924

Posted on by 0 comment
Arnhem, St. Elisabeths Gasthuis, 1924.

Arnhem, St. Elisabeths Gasthuis, 1924.

Deze luchtfoto is gemaakt tijdens dezelfde KLM Aerocarto-vlucht in 1924, waarvan we hier gisteren een foto lieten zien. Het toestel vliegt boven de Rijn en is behoorlijk gedaald, zodat een mooie close-up van het St. Elisabeths Gasthuis kan worden gemaakt. De detaillering van de foto is voor fotografie-begrippen van die tijd uitzonderlijk. Je kunt zelfs een vrouw met twee kinderen zien, die op de Onderlangs naar het vliegtuig staan te kijken. Het linkse kind zwaait naar het vliegtuig.
(Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam). (Foto uit de collectie van Hans Karssen).

Category: Arnhem

Arnhem: busvervoer kort na WOII

Posted on by 1 comment

Het was behelpen met het Arnhemse busvervoer kort na afloop van de Tweede Wereldoorlog. Twee foto’s, gemaakt in 1945 door Jan Voerman, ingestuurd door Ludo Rothuizen.

Category: Arnhem

Arnhem: agent Coopmans, 1950

Posted on by 0 comment
Arnhem, Velperplein, ca. 1950.

Arnhem, Velperplein, ca. 1950.

Een alledaags tafereeltje voor het Arnhem van rond 1950. Politieman G.D. Coopmans regelt -met het toen heel gebruikelijke klapbord- het verkeer op het Velperplein aan de kop van de Steenstraat. Het heeft keihard geregend en om de voeten nog enigszins droog te houden staat Coopmans op een vlondertje. Slim. (Foto ingestuurd door Wilma Kattenbelt, dochter van de agent).

Category: Arnhem

Arnhem: Sonsbeekweg, ca. 1950

Posted on by 0 comment
Arnhem, Sonsbeekweg, ca. 1950.

Arnhem, Sonsbeekweg, ca. 1950.

Arnhem, Sonsbeekweg, ca. 1950. (Foto ingezonden door Alex Elsenaar).

Category: Arnhem

Arnhem: Vierdaagse in de stad, 1938

Posted on by 0 comment

Het wordt weer tijd voor wat bewegend beeld na alle foto’s van de afgelopen tijd. RTV Arnhem nam ons in maart 2012 in hun serie Terug naar Toen mee naar de Nijmeegse Vierdaagse van 1938. De wandeltocht schampt als vanouds altijd bij Elden de zuidelijke grens van de gemeente Arnhem, maar in 1938 trok de stoet wandelaars op één van de wandeldagen over de Rijnbrug en door het centrum van Arnhem. Van die vrij unieke gebeurtenis is uiteraard een film gemaakt.

Category: Arnhem

Arnhem: luchtfoto Onderlangs, 1924

Posted on by 0 comment
Arnhem, Onderlangs, 1924.

Arnhem, Onderlangs, 1924.

Nu we vandaag toch bezig zijn met luchtfoto’s: hier hebben we er nog eentje, uit 1924. We zien de Onderlangs, waar in die tijd nog geen woonboot te bekennen was. De weg is ook nog veel smaller dan nu. Vanaf rechts onder loopt de Utrechtsestraat. Het grote witte pand rechts onderaan vormt ook vandaag nog het begin van de bebouwing aan die zijde van de weg. De riante villa’s aan de andere kant hebben allang plaats gemaakt voor de kantoren van de PGEM en tegenwoordig Alliander (met de grote boog over de weg).

Dan gaat de Utrechtsestraat over in de Utrechtseweg. Het koepeldak, dat we daar zien, maakt tegenwoordig onderdeel uit van het gebouw van het Gemeentemuseum. De panden aan de rechterkant van de Utrechtseweg tot iets voorbij het museum staan er vandaag de dag nog steeds, daarna heeft de slopershamer huisgehouden: er staan tegenwoordig flatwoningen. Even verderop de RK HBS (nu het Montessori College Arnhem). Het pand tegenover de school staat er ook vandaag nog. Weer verderop het St. Elisabeths Gasthuis.

Midden boven het spoorwegemplacement, dat ook wel “de tuin” werd genoemd. Daarboven de Noordelijke Parallelweg, waar de bebouwing van Heijenoord ophoudt op de hoek waar later de Pompstraat zou komen. Het vierkant plukje woningen bovenaan de foto is de latere Tulpstraat.

(Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam). (Foto uit de collectie van Hans Karssen).

Category: Arnhem

Arnhem: een luchtfoto uit 1933

Posted on by 2 comments

2013-02-21 Heselbergh 1933Vandaag hebben we een luchtfoto voor jullie van twee gebouwen, waar in de loop der jaren heel wat Arnhemmers zijn geweest. We weten natuurlijk wel welke gebouwen het zijn, maar deze keer laten we jullie aan het woord. Vertel het maar… ben je er geweest, heb je erop gezet, heb je daar leuke dingen meegemaakt… We zijn benieuwd! O ja, de foto is in 1933 gemaakt. (Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam). (Foto uit de collectie van Hans Karssen).

Category: Arnhem

Arnhem: Bakkerstraat jaren 50

Posted on by 0 comment
Arnhem, Bakkerstraat jaren 50.

Arnhem, Bakkerstraat jaren 50.

Een kijkje in de Bakkerstraat, eind jaren 50. Links zie je nog een glimp van het Palace Theater. Gebouwd in 1925 maar inmiddels al weer van de aardbodem verdwenen.
(Foto: collectie Gert Koene).

Category: Arnhem

Arnhem: busstation GVA ca. 1952

Posted on by 0 comment
Arnhem, GVA busperron, 1952.

Arnhem, GVA busperron, 1952.

De kwaliteit van deze foto is niet zo heel goed, maar we plaatsen ‘m toch. Omdat het zo’n mooie sfeerfoto is: het zogenaamde dieselperron van het GVA busstation in Arnhem, ca. 1952. (Foto: collectie Gerard Bouwman).

Category: Arnhem

Arnhem: Velperplein jaren ’60

Posted on by 0 comment
Arnhem, Velperplein, 1960-1962.

Arnhem, Velperplein, 1960-1962.

Het Velperplein gefotografeerd vanuit een hoek die we niet vaak zien op foto’s: vanuit het PBNA-gebouw. De datum van deze foto is niet bekend. gelet op de autotypen en de lage verkeersdrukte schatten we ‘m in op begin jaren ’60. Iemand een meer nauwkeurige inschatting aan de hand van fotodetails? (Foto: ingestuurd door Hannie van Hengel).

Category: Arnhem

Arnhem: Amsterdamseweg 1935

Posted on by 3 comments
Arnhem, Amsterdamseweg 1935.

Arnhem, Amsterdamseweg 1935.

De Amsterdamseweg in 1935. Aan de linkerzijde was in die tijd op nummer 15 de Kraamkliniek Anajah gevestigd. Daar zijn heel wat Arnhemmers geboren. Anajah is het meest linkse pand op de foto. De Amsterdamseweg moest vrij kort na het maken van deze foto verbreed worden in verband de -toen al- almaar toenemende verkeersdrukte. De eigenaren van de panden moesten allemaal een strook tuin inleveren, en sindsdien hebben de voortuinen de huidige grootte.

(Foto: collectie Hans Karssen).

Category: Arnhem

Arnhem: Velperplein, 1955

Posted on by 0 comment
Arnhem, Velperplein, 1955.

Arnhem, Velperplein, 1955.

Een hele mooie foto van het Arnhemse Velperplein in 1955. Aan Musis Sacrum hangt een spandoek met reclame voor de manifestatie “Europ beeldhouwkunst in de open lucht”, die dat jaar van 11 juni tot 15 september werd gehouden. (Foto: VVV, uit de collectie van Bas Mohr).

Category: Arnhem

Arnhem: Apeldoornsebrug, 1934-35

Posted on by 0 comment
Arnhem, Apeldoornsebrug, 1934-35.

Arnhem, Apeldoornsebrug, 1934-35.

Een fraaie foto van de Apeldoornseweg met de Apeldoornsebrug over de Cattepoelseweg. De foto, ons toegezonden door Alex Elsenaar, is vermoedelijk rond 1934-35 gemaakt. Van de hedendaagse verkeersdrukte is dan nog niets te bekennen, hoewel dit ook toen al (voor de begrippen van die tijd) een druk bereden weg was.

Category: Arnhem

Arnhem: Velperbuitensingel, Cafe Parkzicht, 1910.

Posted on by 1 comment
Arnhem, Velperbuitensingel, Cafe Parkzicht, 1910.

Arnhem, Velperbuitensingel, Cafe Parkzicht, 1910.

Arnhem, Velperbuitensingel, Cafe Parkzicht, 1910. En de situatie nu: de serre-uitbouw op de eerste verdieping van het pand naast het toenmalige cafe (nu nog steeds een cafe) zit er nagenoeg nog net zo: Google StreetView.
(Foto: collectie Patrick van Dijk).

Category: Arnhem

Een tragisch vliegtuigongeluk in 1910

Posted on by 0 comment

De meeste Arnhemmers kennen de Clément van Maasdijklaan wel. In Schaarsbergen, ten noorden van de A12, een zijweg van de Deelenseweg. Veel militaire bebouwing in dat gebied. In die omgeving gebeurde in 1910 een merkwaardig vliegtuigongeluk, waarbij de eerste Nederlandse luchtvaartdode viel. U raadt het al: dat was Clément van Maasdijk.

Het Friese Heerenveen organiseerde van 31 juli tot en met 4 augustus 1910 een vliegdemonstratie en Van Maasdijk zou daar aan meedoen. Dan was hij de eerste Nederlander geweest die boven Nederlands grondgebied vloog. De firma Verwey & Lugard organiseerde echter met spoed een eigen demonstratie boven het eigen vliegveld in Ede. Van Maasdijk werd gepasseerd door Johan Hilgers, die dus de eerste Nederlander vliegend boven eigen land werd.

Desondanks werd de vliegdemonstratie van Van Maasdijk in Heerenveen een groot succes, met veel enthousiaste bezoekers. In Heerenveen werd voor hem een gedenkteken opgericht, en werden een school en een straat naar hem vernoemd. Van 14 tot 18 augustus gaf Van Maasdijk een drietal minder geslaagde demonstraties op het Hanenburg in Den Haag. De sterke wind hield hem, naar eigen zeggen, aan de grond.

Van 28 tot en 31 augustus 1910 was er een vliegweek georganiseerd in Arnhem waar Van Maasdijk ook een demonstratie zou geven. Hij gaf de avond voor aanvang een korte demonstratie voor zijn verloofde Jeanne Ladenius, het organisatiecomité en enkele monteurs. Bij het vierde rondje ging het mis. Van Maasdijk stortte met zijn Sommer neer op het heideveld van landgoed Warnsborn. Hij kreeg de motor van het vliegtuig op zich, en dat overleefde hij niet. Van Maasdijk werd onder grote belangstelling begraven op begraafplaats Moscowa in Arnhem.

In Schaarsbergen werd in 2001 aan het Kerkpad een borstbeeld geplaatst ter ere van de onfortuinlijke vliegenier.

Bron: WikiPedia. (Met dank aan Niels Drieënhuizen voor de tip).

Category: Arnhem

Arnhem: Bronbeek 150 jaar

Posted on by 1 comment
Arnhem, Bronbeek, 1920. (Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Arnhem, Bronbeek, 1920. (Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Bronbeek bestaat morgen 150 jaar. Oud-Arnhem feliciteert kolonel Gert Noordanus, commandant van het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum Bronbeek, en alle bewoners en personeel met dit mooie jubileum.

Het kwam goed uit dat Hans Karssen ons vandaag een prachtige luchtfoto van Bronbeek stuurde. De foto is in 1920 gemaakt. De huidige wijk Paasberg moet dan nog worden gebouwd. Iets boven het midden zijn al wel de eerste werkzaamheden te zien: de zandafgravingen voor wat later de Bronbeeklaan zou worden. De villa’s aan de Velperweg staan er dan ook nog niet. het Tolhuis tegenover Bronbeek is net zichtbaar tussen de bomen. Op de spoorbaan rijdt een goederentrein met stoomlocomotief richting Velp. Linksboven de woningen aan de Rosendaalseweg en de straten daarachter.

Artikel op De Gelderlander website:
http://www.gelderlander.nl/regio/arnhem/blijvende-behoefte-aan-bronbeek-1.3671852

(Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam. Uit de collectie van Hans Karssen).

Category: Arnhem

Arnhem: wandelen door historisch Arnhem in 3D

Posted on by 0 comment

2013-02-18 Arnhem 3D

We zouden allemaal wel eens even terug willen in de tijd en een wandeling maken door historisch Arnhem. Tijdreizen zullen we in deze generatie niet meer meemaken, vrezen we, maar in 3D is wel veel mogelijk. De inmiddels alweer opgeheven Stichting 3D Historisch Arnhem maakt 3D-modellen van oud Arnhem aan de hand van historisch materiaal. het Gelders Archief is daarbij een belangrijke partner. Het werk van de stichting wordt nu voortgezet door een kleine groep vrijwilligers. Het -zoals het nu heet- Project Arnhem 3D laat de bezoeker een virtuele wandeling maken door historisch Arnhem tussen 1649 en 1935. Zeker de moeite van het bekijken waard: het werk is zeer gedetailleerd uitgevoerd.

Er zijn inmiddels drie wandelingen beschikbaar:

Arnhem rond 1600:

Agnietenklooster 1420-1634:

Markt Arnhem 1935:

Op de website van het project kun je meer informatie lezen:

https://sites.google.com/site/historischarnhemin3d/home.

Artikel op Arnhem-Direct over het 3D-project:

http://www.arnhem-direct.nl/berichten/wandelen_door_historisch_arnhem_van_1649_tot_1935_video

(Idee: Paul Clappers).

Category: Arnhem

Arnhem: garage Moll

Posted on by 1 comment

We vonden wat leuke foto’s van een Arnhems garagebedrijf dat elke (oud)Arnhemmer wel kent: Moll. We weten weinig over deze foto’s. De eerste twee zijn overduidelijk van voor de oorlog, de derde is recenter: de garage is dan gevestigd aan de Velperweg. De vierde foto stamt uit 1924: een brochure voor het automerk Stutz, waar Moll toen kennelijk importeur van was.

Category: Arnhem

Arnhem: Rijn bevroren, 1947

Posted on by 0 comment

2013-02-17 Rijn ijsgang 1947

Het gebeurt niet vaak dat de Rijn letterlijk bevriest. In de winters van 1940 en 1942 waren de Nederrijn en de Lek maar liefst 35 tot 55 dagen bevroren. Ook in 1953 en 1956 waren de winters dermate streng dat het Rijnwater niet vloeibaar bleef. In die dagen waagden zelfs enkele Arnhemmers te voet de oversteek naar de andere oever. In 1947 was het ook flink raak. Dat jaar telde het grootste aantal dagen bevroren rivierwater: de Rijn was toen maar liefst 64 dagen achtereen een ijsvlakte.

Uit dat recordjaar stamt deze luchtfoto, afkomstig van Rijkswaterstaat. We zien duidelijk de baileybrug, die de geallieerden na de capitulatie van Duitsland hadden aangelegd op de pijlers van de andermaal verwoeste Rijnbrug. De baileybrug deed dienst tot de oude Rijnbrug was hersteld in 1950.

Op de rechter oevers zien we duidelijk de kaalslag die is ontstaan door de sloop van de verwoeste panden rondom de St. Eusebiuskerk, en op het industrieterrein aan de oostzijde van de oprit naar de brug.

(Bronnen: IJsgegevens: KNMI, Luchtfoto: Rijkswaterstaat). (Foto: collectie Hans Karssen).

Category: Arnhem

Arnhem: Elisabeths Gasthuis, 1943 en 1944.

Posted on by 0 comment

Elke Arnhemmer is er wel een keertje geweest. Omdat hij/zij zelf ziek was, of op ziekenbezoek. Het St. Elisabeths Gasthuis aan de Utrechtseweg. Bij de Arnhemmers beter bekend als “Het EG”. Het ziekenhuis werd in 1878 gesticht als rooms-katholiek ziekenhuis en rond 1895 werd het gebouw in gebruik genomen. Het ziekenhuis werd vernoemd naar de heilige Elisabeth van Thüringen, en was de eerste jaren “bevrouwd” met Fransiscaner nonnen uit het Duitse Münster.

Het ziekenhuis bleef tijdens de Slag om Arnhem in september 1944 onder uiterst moeilijke omstandigheden doordraaien: er werden zowel Duitse als Engelse soldaten verpleegd. Op 24 september 1944 kwamen de Duitsers en de geallieerden een twee uur durende wapenstilstand overeen: de burgerpatiënten moesten verkassen naar de andere twee ziekenhuizen in Arnhem om plaats te maken voor Engelse gewonden, die uit het Julianaziekenhuis in Apeldoorn naar Arnhem werden overgebracht. Het EG was toen al weer volledig in handen van de Duitsers: de Engelse gewonden werden meteen krijgsgevangen gemaakt.

In 1995 werd het ziekenhuis gesloten: de fusie met de andere twee ziekenhuizen tot het huidige Rijnstate was toen al zeven jaar een feit. Het gebouw is vandaag de dag in gebruik als appartementencomplex.

De tweede foto is ongeveer gemaakt vanuit deze StreetView-positie.

(Infobron: WikiPedia). (Foto’s uit collectie van Gerard Bouwman).

Category: Arnhem

Arnhem: Grote of Eusebiuskerk, Gouvernement, Archief

Posted on by 0 comment
Arnhem, Eusebius, Gouvernement, Archief. Jaartal onbekend.

Arnhem, Eusebius, Gouvernement, Archief. Jaartal onbekend.

Arnhem, Grote of Eusebiuskerk, het Gouvernement en het Archief. Jaartal foto onbekend, inschatting jaren ’20. (Foto: collectie Zefanja Hoogers).

Category: Arnhem

Arnhem: geen Luxor-theater, 1912

Posted on by 0 comment
Arnhem, Nieuwe Plein, 1912, zonder Luxor-theater.

Arnhem, Nieuwe Plein, 1912, zonder Luxor-theater.

We hadden de afgelopen dagen al wat foto’s van het Willemsplein/Nieuwe Plein met het Luxor Theater. We gaan vandaag terug naar 1912. Een foto van dezelfde plek die we eerder vandaag in 1938 lieten zien, maar dan zonder het theater dat dan nog gebouwd moet worden. Het theater werd in 1915 gebouwd als bioscoop. Op de hoek zit motorrijwielenhandel Benz, waar jaren later de bij elke Arnhemmer bekende boeken- en tijdschiftenhandel zich zou vestigen. (Foto: collectie Hans Karssen).

Category: Arnhem

Arnhem, Luxor Theater 1938

Posted on by 0 comment
Arnhem, Luxor Theater 1938.

Arnhem, Luxor Theater 1938.

Het Luxor Theater aan het Willemsplein/Nieuwe Plein kwam hier eerder al uitgebreid in beeld. We vonden nog een leuke foto, waar dit theater op staat. De foto is gemaakt in 1938. De GETA-tram lijn 1 passeert net het theater. Uit de collectie van Gerard Bouwman.

Category: Arnhem

Arnhem: zandstransporten (2)

Posted on by 0 comment
Arnhem, ongeluk met zandtrein, 25 mei 1921.

Arnhem, ongeluk met zandtrein, 25 mei 1921.

Woensdag 25 mei 1921. Aan het eind van de middag werd de locomotief van een zandtrein losgekoppeld om naar de andere kant gerangeerd te worden. De zandtrein stond niet goed geremd en de dertien zandwagens zetten zich in beweging en rolde de Cattepoelse weg af. De lege zandtrein hobbelde over de wissels naar de Hommelscheweg en botste daar op een tram van lijn 3 die op weg was naar de remise. Gelukkig dus zonder passagiers. De ravage blijkt wel uit de foto. (Tekst en foto: Henk Boshuyzen).

Category: Arnhem

Arnhem, Velperplein 1942

Posted on by 0 comment
Arnhem, Velperplein 1942.

Arnhem, Velperplein 1942.

Arnhem, Velperplein 1942. Uit de collectie van Zefanja Hoogers. Het RVS reclamebord op de hoek van de Steenstraat heeft daar in mijn herinnering ook na de oorlog nog lange tijd gestaan. PB.

Category: Arnhem

Arnhem, Marktstraat 1938

Posted on by 0 comment
Arnhem, Marktstraat 1938.

Arnhem, Marktstraat 1938.

Eerder vandaag hadden we al een foto van de Marktstraat in 1944, gefotografeerd vanaf de oostzijde van de oprit van de Rijnbrug. In de collectie van Gerard Bouwman vonden we er nog een van de Marktstraat. Nu vanaf de westzijde gefotografeerd in 1938. De GETA-tram is op weg naar de remise aan de Westervoortsedijk. Vergelijk met Google’s StreetView vandaag.

Category: Arnhem

Arnhem: zandstransporten, jaren ’20

Posted on by 0 comment

Dit item sluit mooi aan op de foto’s over de aanleg van de Paasberg, die Leo Feijten vandaag instuurde. In de jaren ’20 was er behoefte aan het ophogen van het drassige terrein in Het Broek. Een forse uitbreiding van het industrieterrein was hard nodig. Tegelijkertijd werden het nieuwe Gemeenteziekenhuis en de woonwijk Alteveer gerealiseerd.

Een en ander werd handig gecombineerd. Op Alteveer moest veel afgraafwerk worden verricht, en al dat zand kon dus prima in Het Broek worden gebruikt voor de ophoging. De trammaatschappij GETA voerde die taak uit met speciale zandtreinen.

Het eerste transport van zand, door een electrische motorwagen van de tram met twee bakwagens van 3 kuub elk gebeurde vanaf april 1918 in een 20 minutendienst tussen het terrein van de Agnietenstraat naar het terrein van de voormalige “De Geldersche Houthandel v/h Jong Luneau”.

Het tweede transport gebeurde tussen Alteveer via de route Cattepoelsche weg – Boschweg – Raapopseweg – Tivoliweg – Vosdijk – Vospoorten naar het tegenwoordige spoorwegemplacement Het Broek.

Vanaf 29 maart 1921 reden er 3 treinen bestaande uit één locomotief en tien zandwagens (rond 6 kuub elk), vanaf begin april reden er 3 treinen van 13 wagens, half april 6 treinen van 13 wagens en vanaf half mei 1921 8 treinen van 13 wagens.

Op Het Broek werd de grond gestort voor een aantal weteraanvoerpijpen zodat het zand door water naar de plek gevoerd werd. Dit noemde men “spoelstort”. Dit had voordelen met het inklinken van de grond ten opzichte van het droog storten.

Eind februari 1925 werd het zandtransport beeindigd en werden 4 locomotieven door de GETA overgenomen van het bouwbureau, 1 loc (Nr. 50) deed nog lange tijd bij de GETA dienst, de andere drie werden ontmanteld en hun onderdelen gebruikt voor de ombouw van de aanhangrijtuigen naar motorrijtuig.

Voor de aardigheid een getal: In 1924 werd totaal 336.222 kubieke meter zand vervoerd naar Het Broek.

(Foto’s uit de collectie van Gerard Bouwman). (Detailinformatie: Henk Boshuyzen).

Category: Arnhem

Arnhem: aanleg Paasberg, 1923

Posted on by 0 comment

Achter Bronbeek werd in 1923 een begin gemaakt met de aanleg van de wijk Paasberg. Van Leo Feijten vijf foto’s uit die periode.

Category: Arnhem

Arnhem: luchtfoto KLM centrum 1937

Posted on by 0 comment
Arnhem, luchtfoto KLM centrum 1937.

Arnhem, centrum 1937. (Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Weer zo’n prachtige luchtfoto van KLM Aerocarto. De foto is gemaakt in 1937. Op deze foto is het zuidoostelijke deel van het oude stadscentrum prima te zien. Eerder vandaag plaatsten we een foto van de Marktstraat met het viaduct onder de brugoprit. Op die foto staat één pand op de hoek. Wanneer we op deze luchtfoto naar die plek kijken (iets schuin links van het midden ligt de onderdoorgang) zien we nog twee panden staan. Kennelijk is het gebouw tussen de brugoprit en het hoekpand na 1937 gesloopt.

Achter de Grote of Eusebiuskerk zien we de Markt met een paar marktkraampjes en een GETA-tram. Schuin rechts boven de kerktorenspits zien we nog net de Sabelspoort, die toen nog ingeklemd zat tussen twee gebouwen. Links onderaan de St. Walburgiskerk.

Het pand met de tennisbaan in de achtertuin aan de Markt (pal naast de torenspits op de foto) is de Ambstwoning van de Commissaris der Koningin. Links naast de oprit naar de brug de plek waar nu het nieuwe stadskantoor staat. Vinden wij die oude bebouwing toch wat mooier :-).

Links naast de kerk het Duivelshuis met daarnaast het toenmalige gemeentehuis. Links aan de Markt het Gouvernementsgebouw. Het oorspronkelijke gebouw uit 1804 was in 1915 dermate vervallen dat werd besloten het te herbouwen. Dat gebeurde in de oorspronkelijke stijl tussen 1919 en 1924.

Bovenin is de Electriciteitsfabriek goed te zien, het gebouw waar na de oorlog de Kaptein motorrijwielenfabriek zich zou vestigen (zie onze publicatie van 8 februari).

(Uit de collectie van Bas Mohr).
(Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Category: Arnhem

Arnhem: Marktstraat 21 juli 1944

Posted on by 0 comment
Arnhem, Marktstraat ca. 1940.

Arnhem, Marktstraat 21 juli 1944.

Een stukje verdwenen Arnhem: de Marktstraat, 21 juli 1944. Rechts onder de poort de tegenwoordige Oranjewachtstraat. Vandaag de dag ziet het er inderdaad anders uit, kijk maar: Google StreetView.
(Uit de collectie van Hans Karssen/Gerard Bouwman).

Category: Arnhem

Arnhem: Van Verschuerwijk, ongedateerd

Posted on by 0 comment

Twee ongedateerde foto’s van de Van Verschuerwijk in Arnhem, ingezonden door Henk Groeneveld.

Category: Arnhem

Arnhem: Markt ca 1920-1925

Posted on by 0 comment

De markt werd voor de oorlog gehouden waar nu de grote parkeerplaats voor het Provinciehuis is. Deze foto’s zijn niet gedateerd. We schatten ze in op ca. 1920-1925. Op foto 1 is het bijna tien voor half twaalf, de markt is volop bezig. GETA-tram lijn 2 baant zich een weg tussen de kraampjes en de marktbezoekers naar de bestemming Boulevard. Dat zal dan wel de Boulevard Heuvelink zijn, maar dat past kennelijk niet op het bord. En och, wat zal het, elke Arnhemmer weet wel waar de Boulevard is. Op foto 2 lijn 3 richting station. (Beide foto’s uit de collectie van Hans Karssen/Gerard Bouwman).

Category: Arnhem

Arnhem: Rijnstraat 1969

Posted on by 0 comment
Arnhem, Rijnstraat 1969.

Arnhem, Rijnstraat 1969.

Het toetje voor vanavond, een gewoon gezellige alledaagse winkelstraatfoto, ingestuurd door Ticho Baarda. We zien de Rijnstraat anno 1969. De kleur rood was toen kennelijk erg “in” in de reclame. En de HEMA zit vandaag de dag nog steeds waar-ie toen ook al zat. Halve werme Wurst iemand?

Category: Arnhem

Arnhem: ENKA 1920 en 1921

Posted on by 0 comment

De twee luchtfoto’s die we vanavond voor jullie hebben sluiten mooi aan bij de tekst over de ENKA uit 1925, die we eerder vanavond plaatsten. Foto 1 is gemaakt in 1920 door KLM Aerocarto NV. De nieuwe fabriek rechts is in aanbouw, de stalen dakconstructies staan er al. (Foto: collectie Rob de Kruijs).

De tweede luchtfoto van de ENKA is een jaar later gemaakt, in 1921. We zien dat de uitbreiding dan gereed is en in gebruik genomen. De spoorlijn die langs het complex loopt is de lijn naar Velp-Dieren-Zutphen. In die tijd was dat nog een stoomtraject. De weg die we schuin rechtsboven zien lopen is de Velperweg. Als je goed kijkt zie je daar een GETA-tram rijden. Iets boven het midden loopt langs het complex de Vosdijk naar het tunneltje onder het spoor, helemaal links op de foto. De wijk Presikhaaf bestaat dan nog niet, het gebied bestaat nog uit weilanden. (Foto: collectie Bas Mohr).

(Beide foto’s: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Category: Arnhem

Arnhem: VVV-teksten 1925

Posted on by 0 comment

Vanavond zetten we jullie een beetje aan het lezen. Met teksten uit een VVV-boekje, dat in 1925 werd uitgegeven. In de eerste tekst “Woonstad Arnhem” wordt Arnhem zo ongeveer de hemel in geprezen. En terecht 🙂 Let op het fraaie taalgebruik uit die tijd…

De tweede tekst uit het VVV-boekje uit 1925 is een ware lofzang op de ENKA-fabriek, destijds de grootste werkgever in Arnhem. De twee teksten komen uit de collectie van Rob de Kruijs.

Category: Arnhem

Arnhem: Velperplein 1896

Posted on by 0 comment
Arnhem, Velperplein, 1896.

Arnhem, Velperplein, 1896.

Vandaag hebben we nog een mooi ouwetje voor jullie: het Velperplein in 1896. Op de linker hoek het modewarenhuis Peek & Cloppenburg. Links daarvan zat Vroom & Dreesmann. Ook deze foto is op een feestdag gemaakt: de vlaggen hangen uit. (Uit de collectie van Bas Mohr).

Category: Arnhem

Arnhem: Kleine Oord, 1903

Posted on by 0 comment
Arnhem, Kleine Oord, 1903.

Arnhem, Kleine Oord, 1903.

Ingezonden door Mieze Zoldr: de Kleine Oord in 1903. Een ingekleurde foto die als prentbriefkaart dienst heeft gedaan. Dat inkleuren gebeurde opmerkelijk genoeg meestal door bedrijfjes in het westen van het land, in dit geval ene Editeur (= bewerker) J.H. Schaefer te Amsterdam. Deze meneer tekende destijds ook voor inkleuring van heel veel foto’s van het Amsterdam, en is daarmee beroemd geworden in heel Mokum. De Kleine Oord ziet er vandaag de dag wel wat anders uit… https://maps.google.nl/maps?q=Kleine+Oord%2C+Markt%2C+Arnhem&hl=nl&ll=51.979594%2C5.907458&spn=0.001018%2C0.002486&sll=51.958256%2C6.02628&sspn=0.067702%2C0.15913&oq=Kleine+Oord&t=h&hnear=Kleine+Oord%2C+6811+HZ+Arnhem%2C+Gelderland&z=19&layer=c&cbll=51.979481%2C5.907176&panoid=WAzGBvzdDRhvSxA_cSRXhw&cbp=12%2C347.04%2C%2C0%2C-0.19

Category: Arnhem

Arnhem: vier uit den ouden doosch

Posted on by 0 comment

Vier oude foto’s van Arnhem, die we vandaag ontvingen van Henk Stemerding. De kwaliteit van de foto’s is wat minder, maar dat was in die dagen niets bijzonders. Bij de foto’s staan de gegevens voor zover bekend.

Category: Arnhem

Arnhem: Korenmarkt 1899 en 1905

Posted on by 0 comment

De Korenmarkt passeerde hier al enkele malen de revue, maar zo oud als vandaag hadden we ze nog niet te pakken. Nu wel, dankzij Patrick van Dijk’s collectie. Foto 1 is van 1899. Nog geen auto te bekennen, alleen handkarren en paard en wagen. Links de kleine Eusebiuskerk. Foto 2 is van zes jaar later, 1905.

Category: Arnhem

Arnhem: “Een Arnhems sprookje”, 1945

Posted on by 0 comment

Een aflevering van Terug naar Toen, een programma van TV Arnhem. Deze aflevering heet “Een Arnhems sprookje”. In de film is heel veel te zien van de puinhopen direct na de oorlog.

Category: Arnhem

Arnhem: ballonrace tijdens de Paralympics, 1980

Posted on by 0 comment

Mooie beelden van een ballonrace t.b.v. de Paralympics in Arnhem in 1980.

Category: Arnhem

Arnhem: wandelen in Malburgen, 1963

Posted on by 0 comment

Een familiefilmpje uit 1963 over een wandeling in Malburgen op de Bandijk en bij het pompgemaal aan de Gelderse Rooslaan.

Category: Arnhem

Arnhem: Malburger ULO in de jaren ’60

Posted on by 1 comment

Opnamen van de ULO in de Arnhemse wijk Malburgen, jaren ’60.

Category: Arnhem

Arnhem: Gymnastiekvereniging AGVO 1963

Posted on by 0 comment

Een mooie film over een demonstratiemiddag, die de Arnhemse gymnastiekvereniging AGVO hield op een terrein aan de Orchislaan in Malburgen-Oost, 1963.

Category: Arnhem

Arnhem: carnavalsoptocht Malburgen 1980

Posted on by 0 comment

Het caranavalsweekend mag dan al weer afgelopen zijn, toch hebben we er nog eentje die in die sfeer valt: een carnavalsoptocht in Malburgen, 1980. Bron: YouTube, Gelders Archief. Deze film is door de heer De Visser aan het Gelders Archief geschonken. Goed kijken, (oud)inwoners van Malburgen, misschien zie je jezelf of familie terug!

Category: Arnhem

Arnhem: bezoek Theodore Roosevelt, april 1910

Posted on by 0 comment

Wat waarschijnlijk maar weinig (oud)Arnhemmers zullen weten is dat eind april 1910 de toen al beroemde ex-president van de Verenigde Staten (1901-1909) Theodore Roosevelt een bezoek aan Arnhem bracht. Dat gebeurde tijdens een rondreis door Europa, die hem in Nederland in Roosendaal, Den Bosch en Arnhem bracht. Vanuit Arnhem ging hij naar Apeldoorn naar Paleis Het Loo, waar hij een lunch had met Koningin Wilhelmina en Prins Hendrik. Daar presteerde hij het om zich de gram van Wilhelmina op de hals te halen. Waarom dat was kun je hier lezen: http://www.geschiedenis24.nl/nieuws/2010/juli/Filmbeelden-van-Europese-reis-van-Theodore-Roosevelt.html. Op deze twee foto’s zien we de aankomst van Roosevelt en zijn vrouw op station Arnhem. Roosevelt was toen 51 jaar oud, de jongste ex-president van de VS ooit. Meer info over Roosevelt in WikiPedia: http://nl.wikipedia.org/wiki/Theodore_Roosevelt.

(Foto’s uit de collectie van Patrick van Dijk).

Category: Arnhem

Arnhem: Stationsplein 21 juli 1944

Posted on by 0 comment

Na alle foto’s van en rondom het Willemsplein de afgelopen dagen schuiven we vanavond een paar honderd meter in westelijke richting, en komen uit op het Stationsplein. We gaan terug naar 21 juli 1944. Het is een mooie zomerse dag. Dagjesmensen zijn op weg naar het Openluchtmuseum en Burgers Dierenpark. De stad is nog volop in bedrijf, nog geen spoor te bekennen van de enorme vernielingen die ruim een jaar later de stad in een puinhoop  zouden veranderen…

Foto 1: het Stationsplein vanuit een niet vaak gefotografeerde hoek: vanaf het stationsgebouw. Recht tegenover het station stond Hotel Utrecht, ongeveer op de plek waar nu Hotel Old Dutch is gevestigd. Links boven zien we nog net een stukje van de toren van de kleine Eusebiuskerk. Voor het hotel staat de tram naar Oosterbeek.

Foto 2: voor de deur van Hotel Utrecht proppen passagiers zich in lijn 3 naar Alteveer: de lijn die veel bezoekers van het Openluchtmusem en Burgers Dierenpark naar hun dagje uit bracht. Het was die dag kennelijk mooi weer: de mensen op de foto lopen er zomers gekleed bij. En…. dat klopt: het was inderdaad prachtig toeristenweer: rond de 22 graden C. Kijk maar: http://weerverleden.nl/19440721&all

Foto 3: nog een overzichtsfoto op dezelfde dag, genomen vanaf het stationsgebouw. Ook deze foto is, net als de foto’s 1 en 2, in de ochtend genomen. Op de foto is het oosten links, en liggen de schaduwen rechts.

Foto 4: Wederom een lijn 3, maar nu met het door veel Arnhemmers gewraakte bord Deelen erop. Op last van de Duitsers was de tramlijn vanaf Alteveer doorgetrokken naar Deelen, waar de Duitsers onder meer een groot radiocommunicatiecentrum hadden ingericht. Vanaf Alteveer tot Deelen mocht de tram alleen door Duitsers worden gebruikt.

Foto 5: De kleine trams van de GETA konden de drukte vaak niet aan: de wagens waren simpelweg te kort en boden dus relatief weinig ruimte. Op het dak van de tram een reclamebord van de Arnhemse bakker Ratelband, bij de Arnhemmers bepaald niet onbekend. In het midden op de voorgrond loopt een Duitse Wehrmacht-soldaat met zo te zien het geweer op de rug.

Uit de collectie van Hans Karssen, met dank aan Gerard Bouwman.

Category: Arnhem

Arnhem: brandweer

Posted on by 0 comment

Vandaag brengen we een eerbetoon aan de dappere mannen van de Arnhemse brandweer van weleer. De foto’s komen uit de collectie van Patrick van Dijk.

Foto 1: de brandweergarage aan de Beekstraat. Prachtige staatsiefoto met links enkele  hoogwaardigheidsbekleders (we weten niet wij het zijn), en de bemanning paraat op de wagen. De foto is gemaakt in 1914.

Foto 2: opnieuw de hoofdpost van de Arnhemse brandweer aan de Beekstraat. Nu zit de bemanning op een andere wagen, een Bussing, maar staan links weer “hooge heeren”. Het zijn op 2 na niet dezelfde mannen die op foto 1 staan. De man met de baard bij het hek en de linkse man met wandelstok zien we ook op foto 1. Het jaartal van deze foto is niet bekend.

Foto 3: nog een foto van de hoofdpost aan de Beekstraat, nu met een wel heel apart brandweerwagentje. Dit karretje werd vermoedelijk gebruikt om extra manschappen, die niet op de spuit- of ladderwagen pasten- met gezwinde paardenspoed naar de plek des onheils te vervoeren. Jaartal foto onbekend.

Foto 4: Vier brandweermannen en twee onbekende heren bij een andere materiaalpost van de brandweer. Plaats onbekend. De foto is genomen in 1925.

Foto 5: de brandweer poseert vol trots en heldhaftig voor en op het pand Concordia (Café Riche). Jaartal onbekend, gelet op de kleding ergens rond 1910.

Foto 6: de Arnhemse brandweer volop bezig met een oefening. Jaartal van deze foto is onbekend.

Op 16 juni 2012 zijn voor het eerst in Nederland alle brandweermensen herdacht die sinds 5 mei 1945 bij het blussen van branden zijn omgekomen. Dat gebeurde met de onthulling van een Nationaal Brandweermonument op het terrein van het Nederlandse Instituut voor Fysieke Veiligheid in Schaarsbergen:

http://nos.nl/artikel/384634-monument-voor-brandweer-onthuld.html.

Category: Arnhem

Arnhem: Willemsplein 1911-1931

Posted on by 0 comment

Van Hans Karssen kregen we nog een paar foto’s van het Willemsplein, waarmee we de bijna-serie over dit plein (voorlopig) even afsluiten. Deze foto’s beslaan de periode 1911 tot en met 1931. Foto’s 1 en 2 dateren van 1911. Foto’s 3 is van 1925, en foto 4 van 1915. En de vijfde foto werd in 1931 gemaakt.

Category: Arnhem

Arnhem: Willemsplein 1954-1959

Posted on by 0 comment

Vanavond nog een onverwacht vervolg van de mooie serie foto’s van het Willemsplein, uit de collectie van Hans Karssen (met dank aan Gerard Bouwman). De foto’s zijn gemaakt tussen 1954 (het openingsjaar van de voetgangerstunnels) en 1959 (het sloopjaar van het Thorbecke HBS-gebouw).

Foto 1: wat details op deze foto, die oudere Arnhemmers zeker zullen kennen. Het stalletje links bij het zebrapad, waar je -als ik me goed herinner- los fruit kon kopen. Iets links van het midden de gesloten bestelwagen: wij denken dat het er een is van de stomerij Palthe (blauw van boven, geel van onderen). En dan rechts onderaan die Kever, met nog het gespleten achterruitje. Op veel oude foto’s zien we het terug: oudere mannen met gleufhoed en dikke sigaar in de mond op straat. Zie je vandaag de dag niet meer. Helmaal onderaan zie je er een, in silhouet. Rechts achter de HBS zien we de dan nog niet zo lang geleden gereed gekomen nieuwbouw aan het Gele Rijdersplein. De oranje zonneweringen  hebben er jaren gehangen, en hangen er bij ons beste weten nog steeds.

Foto 2: toont het Willemsplein vanuit een kijkhoek, die -voor zover wij weten- niet vaak op de gevoelige plaats is vastgelegd. Vanuit het Thorbecke HBS-gebouw kijken we neer op de busperrons.

Foto 3: ook deze foto is gemaakt vanuit het HBS-gebouw. Foto 2 en 3 zijn kort na elkaar gemaakt. De man met regenjas en hoed links onderaan staat op beide foto’s, en ook de vrouw met de lange grijze regenjas op het derde perron bij lijn 3 Alteveer zien we op foto 2 ook al. Links het terras van Riche.

Foto 4: Een mooie overzichtsfoto van het Willemsplein. Het jongetje op het tweede busperron lijkt te doen wat we vroeger als kind allemaal wel hebben gedaan: om de bushaltepaal draaien. In het midden een voor die tijd heel gebruikelijke manier van reclame maken: met een productdoos op het dak van de bestelauto. Iemand een idee om welk product het hier gaat? Links weer het eerder aangehaalde stalletje. Als je goed kijkt zie je achter de ramen van het gebouw van 1845 het personeel aan het werk.

Category: Arnhem

Arnhem: rondom De Booys fotohandel

Posted on by 0 comment

Onze zoektocht naar de familie De Booys i.v.m. fotorechten heeft inmiddels succes gehad. Er wordt deze week contact gezocht. Dank voor jullie hulp! Onze hulpvraag leverde ook nog drie leuke foto’s rondom de fotohandel op, toegezonden door Henk Bulten. Van de eerste twee foto’s zijn de jaartallen onbekend: we schatten in de jaren ’70, gelet op de kleding. Iemand een meer nauwkeurig idee? De derde foto toont de schade, die het winkelpand had opgelopen tijdens de oorlog.

Category: Arnhem

Arnhem: luchtfoto Velperplein 1914

Posted on by 0 comment
Arnhem, Velperplein 1914. (Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Arnhem, Velperplein 1914. (Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Het toetje van vanavond: een luchtfoto van het Velperplein, gemaakt in 1914. Uit de collectie van Bas Mohr. In het midden Musis Sacrum met de nog oude achterbouw en het grote terras erachter. Rechts boven de Steenstraat. Links boven het telefoniekantoor. Midden onder de Nieuwstad, die uitmondt in de Walstraat. (Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Category: Arnhem

Arnhem: tunnels Willemsplein (2)

Posted on by 0 comment
Willemsplein, voetgangerstunnel, 1959.

Willemsplein, voetgangerstunnel, 1959.

Vanavond kwamen we in de Wikimedia Commons nog een mooie foto tegen die past bij het onderwerp over de tunnels onder het Willemsplein. Deze foto is gemaakt in 1959, en in Wikimedia Commons geplaatst door ene Wouter  Hagens. Rechts van GVA-trolley lijn 5 zien we één van de ingangen van de voetgangerstunnels. Op de achtergrond -in de mist- het nieuwe Royal en de HBS.

Bron: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Arnhem_trolleybus_A.jpg

Category: Arnhem

Arnhem: tunnels Willemsplein

Posted on by 0 comment

Hans Karssen stuurde ons -met dank aan Gerard Bouwman- nog een paar leuke foto’s uit zijn prive-collectie. Het zijn zes foto’s, genomen kort voor, tijdens, en kort na de bouw van de voetgangerstunnels onder het Willemsplein begin jaren ’50. De tunnels moesten dienen als veiliger oversteek voor de voetgangers over het toen al steeds drukker wordende verkeer, maar ook als atoombunker waar 350 mensen zouden kunnen schuilen. De tunnels zijn niet erg lang in gebruik geweest en werden uiteindelijk in de jaren ’60 afgesloten omdat vrijwel niemand er gebruik van maakte. Dat kwam met name doordat de tunnels vaak als openbaar urinoir werden misbruikt en de stank er soms niet te harden was. De functie atoombunker was ook niet meer nodig, nadat de dreiging van de Koude Oorlog was afgenomen. De afsluiting gebeurde aanvankelijk alleen met hekken, zodat de tunnels -na over het hekje te zijn geklommen- nog steeds als urinoir werden gebruikt. Uiteindelijk zijn de toegangen afgesloten met grote betonnen deksels, en zijn de ombouwen verwijderd.

Category: Arnhem

Arnhem: Malburgen in opbouw (2)

Posted on by 0 comment

De vraag hier naar foto’s uit Arnhem-Zuid wordt vandaag nog eens extra ingevuld door Hans Karssen. Hij wees eerder al op het boekje “Arnhem Zuid”, dat destijds door de gemeente Arnhem werd uitgegeven om nieuwe bewoners naar Malburgen te lokken. Uit dat boekje scande Hans een paar foto’s, die we hierbij laten zien. Met de bouw van Malburgen werd in 1937 begonnen. De foto’s beslaan de periode 1938-1939.

Foto 1: een compilatie van vier plekken in Malburgen-Oost. Links boven de ronde bebouwing op de hoek van de Graslaan (die toen nog Grasweg heette). Links onder de woningen aan de Groene Weide. Rechts boven Hotel Zuid op de hoek van de Orchislaan, en rechts onder de Ranonkelstraat.

Foto 2: nog een opname van Hotel Zuid (dat in het boekje overigens Rijnhotel wordt genoemd), gezien vanaf het De Monchyplein. Links van het hotel het toenmalige Woningbureau, een informatiepunt voor toekomstige bewoners van Malburgen.

Foto 3: gezicht op de Huissensestraat en de Orchislaan met wederom Hotel Zuid op de hoek, gezien vanaf het De Monchymonument op het gelijknamige plein.

Foto 4: nog zo’n mooie wervingskaart met links boven de Veronicastraat, links onder de Groene Weide, rechts boven de Huissenschestraat (toen nog gespeld met sch), en rechts onder het Suikerland met o.a. de zuivelhandel waarvan we eerder al een foto met de melkbussen voor de deur lieten zien.

Foto 5: de Sleedoornlaan in aanbouw, de eerste woningen die aan de andere kant van de brugoprit in Malburgen-West werden gebouwd. Rechts zien we de contouren van de dan nog ongeschonden Eusebiuskerk.

Foto 6: het bebouwingsplan voor de twee Malburgens, opgesteld in 1927, het jaar waarin de gemeente Arnhem de opdracht tot ontwikkeling van Malburgen verstrekte aan het architectenbureau Granpré Molière, Verhagen en Kok (bron: WikiPedia). De woningen werden ingedeeld in bebouwingsklassen. Zo waren er “Arbeiders Woningen”, “Beneden en Bovenwoningen”, en panden waarin “neringen, bedrijfjes en dergelijke” waren toegestaan. De arbeiders kregen 230 tot 260 vierkante meter woonruimte toegewezen, de wat “hogere” bouwklassen hadden wat meer ruimte. Op deze kaart hadden de toekomstige straten in de twee wijken nog geen namen, alleen twee wegen werden benoemd: de “Weg naar Nijmegen” en de “Weg naar Huissen” (toen nog toekomstmuziek: de weg liep aanvankelijk aan het einde van de nieuwe wijk dood in een weiland en een onverhard pad waarover je uiteindelijk al hobbelend wel in Huissen uit kwam).

Ook nog wel interessant om te weten: bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in 1940 waren ongeveer 360 woningen gebouwd. Gedurende de oorlog heeft men wel geprobeerd door te bouwen, maar als gevolg van gebrek aan mankracht en bouwmaterialen schoot dat niet echt op. We weten dat tijdens de Slag om Arnhem een flink deel van die woningen weer werd verwoest… De echte groei en bloei van de twee Malburgens dateert dan ook van na de oorlog.

Category: Arnhem

Arnhem: Malburgen in opbouw

Posted on by 0 comment

We lieten hier eerder al zien dat de gemeente Arnhem er alles aan deed om bewoners naar de vooroorlogse nieuwbouw in Zuid te lokken. Vandaag kregen we drie foto’s uit die tijd toegestuurd van Hans Karssen. Ze komen oorspronkelijk uit het boekje “Arnhem Zuid”, dat destijds werd uitgegeven om mensen warm te krijgen voor de nieuwe woningen in Malburgen.

Op foto 1 (de linker foto) zien we de weg en de oprit naar de oude Rijnbrug. Links daarvan de allereerste woningen van Malburgen-West aan de Sleedoornlaan. Rechts de eerste huizen van Malburgen-Oost. De voorste rij huizen staat aan de latere Huissensestraat, met Hotel Zuid op de hoek. Rechts onderaan zijn de woningen aan de Dotterlaan in aanbouw. Vlak boven de Sleedoornlaan is het viaduct in de latere Graslaan al aangelegd.

Foto 2 (middenin) toont het De Monchy-monument op het De Monchy-plein, met daarachter het korte deel van de Sleedoornlaan. De Monchy was bijna 12 1/2 jaar burgemeester van Arnhem van 1921 tot juli 1934. Meer info over hem kun je hier vinden: http://www.historici.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/bwn3/monchy.

Foto 3 (rechts) toont Malburgen-Oost vanaf de oostzijde, met links op de hoek weer Hotel Zuid. Iets onder het midden zien we Suikerland, waarvan we al eerder een foto plaatsten. Vanaf de oprit naar de brug gezien achtereenvolgens -wat later zouden worden- de Orchislaan en de Margrietstraat. De woningen aan de Ranonkelstraat en de Veronicastraat staan er al, net als aan een deel van de Groene Weide. Van de ronde woningbouw op de hoek van de Veerpolderstraat (midden rechts) was na de oorlog niet veel meer over. Op die plek is later een recht flatgebouw geplaatst.

Category: Arnhem

Arnhem: Zuid, 1955

Posted on by 0 comment

Regelmatig krijgen we verzoeken binnen over foto’s uit Arnhem-Zuid. Na het nodige rondzoekwerk blijkt wel dat dit stadsdeel aanmerkelijk minder op de gevoelige plaat is vastgelegd dan het noordelijke deel. Toch hebben we een paar foto’s kunnen vinden in de collectie van Gert Koene. Ze zijn in 1955 gemaakt.

Category: Arnhem

Arnhem: foto’s uit een kelder

Posted on by 0 comment

Als afsluitertje is dit vanavond ook wel weer een aardige. Deze drie foto’s kregen we toegestuurd van Wendy Jansen. Hoewel twee van de foto’s weinig te maken hebben met Arnhem is het toch interessant. De foto’s werden namelijk jaren na de oorlog gevonden in de kelder van een Arnhemse woning in Malburgen-Oost. Of ze ook door een Arnhemmer zijn gemaakt is niet bekend. Ze kwamen uiteindelijk via via bij Wendy terecht. En nu dus weer bij ons.

Foto 1 toont de Rijnbrug nadat die was verwoest. Foto 2 is gemaakt op de Grebbeberg in 1940. De loopgraaf is inmiddels verlaten omdat het Nederlandse leger moest capituleren. Het wapentuig en de ransels van de manschappen liggen er nog. Foto 3 is gemaakt in Wageningen, verdere details ontbreken.

Category: Arnhem

Arnhem: Sabelspoort 1938 en 1945

Posted on by 0 comment

De Sabelspoort is een van de meest bekende punten van Arnhem. Uit de collectie van Zefanja Hogers komt foto 1 van dit bouwsel, dat sinds 1357 in z’n oorspronkelijke vorm onderdeel uitmaakte van de Arnhemse verdedigingswerken. De foto is in 1938 gemaakt. In de loop der eeuwen is het bouwsel diverse malen aangepast, voor het laatst in 1642 toen de poort werd verbouwd in een mix van classistische en barokke stijl. Tussen 1829 en 1853 werden de omliggende verdedigingswerken gesloopt, maar de poort bleef staan.

Foto 2 toont de gehavende poort in 1945. Het zou tot 1953 duren eer de poort weer volledig was hersteld. In 2007 is de poort gerestaureerd nadat er brokstukken naar beneden waren gekomen.

Category: Arnhem

Arnhem: Kaptein-fabriek, jaren ’50

Posted on by 0 comment
Arnhem, Kaptein-fabriek, jaren '50.

Arnhem, Kaptein-fabriek, jaren ’50.

Gisteren hadden we hier de foto van een fabriekspand aan de Rijnkade, waarvan we niet zeker waren welke fabriek dit was. Jullie schoten ons mooi te hulp. Het bleek dus te gaan om de elektriciteitscentrale. In de reacties werd aangehaald dat na de oorlog tot en met 1954 de Kaptein-fabriek in dit pand heeft gezeten. Kaptein produceerde -wat men zo mooi noemde- “motorrijwielen”. Hans Karssen herinnerde zich een foto van die fabriek en stuurde de foto op. We zien een tiental Kaptein-rijders, vast en zeker ter ere van een of ander jubileum of nieuw model, want de vlag hangt uit. Het jaartal van de foto is ons niet bekend. Bron: de foto komt uit de serie “Ach lieve tijd, 750 jaar Arnhem en de Arnhemmers” van de Gelderse boekhandel /uitgeverij Waanders.

Category: Arnhem

Arnhem: Jansplaats 1910

Posted on by 0 comment
Arnhem, Jansplaats, 1910.

Arnhem, Jansplaats, 1910.

Op 1 februari hadden we hier een mooie foto van de Jansplaats in 1969. Vandaag eentje, die wat ouder is: hetzelfde plein in 1910. Het hoekpand, waar later de Chinees China was gevestigd, had toen al een horeca-bestemming. Uit de collectie van Patrick van Dijk

Category: Arnhem

Arnhem: Wilgenlaan, 22-02-1944

Posted on by 0 comment

Naar aanleiding van ons topic over Arnhem-Zuid afgelopen woensdag kregen we van diverse kanten de vraag of we nog meer foto’s hebben van de Arnhemse zuidwijken. Helaas, niet zo heel veel: de meeste fotografen vonden kennelijk Arnhem-Noord veel interessanter. Jan Damen had er wel een paar in zijn collectie. De foto’s tonen de oorlogsschade in de Wilgenlaan, Malburgen-West. De foto’s zijn gemaakt op 22 februari 1944. Wie heeft er nog foto’s van Zuid? We laten ze hier graag zien!

Category: Arnhem

Arnhem: filmbeelden 1919

Posted on by 0 comment

2013-02-07 Arnhem film 1919
Op deze film uit 1919 een aantal fragmenten met beelden van Arnhem in dat jaar. (Bron: Film in Nederland).

http://www.filminnederland.nl/film/een-ver-verleden-en-om-arnhem

Category: Arnhem

Arnhem: Souvenir Rijnboog

Posted on by 0 comment

Vandaag helpen we Wendo Kroon van het Arnhemse project Souvenir Rijnboog een handje. Wendo is een van de mensen achter dit project. Zij is driftig op zoek naar oude foto’s en filmbeelden van het Rijnbooggebied. Daar besteden we hier graag aandacht aan. Bij deze dan ook via onze pagina een oproep aan alle bezoekers: heb je nog foto’s of filmbeelden van het oude Rijnbooggebied, neem dan contact op met Wendo: wendok@gmail.com. Ze zal er zeker blij mee zijn! Hieronder kun je meer lezen over dit leuke project.

In 2012 is in samenwerking met het Gelders Archief het project Souvenir Rijnboog gestart. Dit project brengt het vooroorlogse Rijnboog in beeld door middel van historische foto’s die verspreid in het gebied zelf hangen. Doelstelling van het project is de discussie over de toekomst van Rijnboog te stimuleren, zeker nu het beoogde plan teruggrijpt op een historische stadsstructuur. In dat kader heeft CASA ook rondleidingen georganiseerd en is een papieren route uitgegeven met tekst en uitleg over de historische foto’s. In 2013 zullen de archiefbeelden in het gebied worden voorzien van QR codes zodat bezoekers met een smartphone hierover meer informatie kunnen zien. De website van CASA zal hiervoor worden aangepast.

Ook zal CASA i.s.m. Kwartiermakers Arnhem, het Gelders Archief en RTV Arnhem een historische filmavond organiseren in Showroom Arnhem. Dat zal waarschijnlijk op 23 oktober 2013 gebeuren, maar die datum is nog niet helemaal zeker. Een compilatie van bewegende archiefbeelden laat het vooroorlogse Rijnboog tot leven komen. De filmbeelden worden begeleid door live pianomuziek. Met deze activiteit wil CASA tevens een nieuw publiek aanspreken.

Er is natuurlijk al wel wat materiaal aanwezig, en een deel daarvan kun je hier bekijken. De teksten en de foto’s zijn afkomstig van de site Kwartiermakers: daar kun je ook meer informatie lezen over wat er op de foto’s staat.

Category: Arnhem

Arnhem: Watersnood 1926

Posted on by 0 comment

In januari 1926 kende de Rijn de hoogste waterstanden ooit gemeten. Bij Lobith werd een waterstand van 17 meter (!) boven NAP vastgesteld. Per seconde stroomde 12.600 kubieke meter water ons land in, een ongekende hoeveelheid. Op verschillende plaatsen in het rivierengebied braken toen dijken door, en ook de Arnhemse benedenstad kwam blank te staan. In de collectie van Bas Mohr zitten zes foto’s van die gebeurtenis, die we vandaag met jullie delen.

Category: Arnhem

Arnhem: Stadion Vitesse

Posted on by 0 comment
Stadion Vitesse.

Stadion Vitesse. (Foto: collectie Gert Koene).

Vandaag een foto uit de tijd dat voetbal nog geen oorlog was en een stadion gewoon een ovaal stukje gras met wat bankjes er omheen! Hup Vitesse! De datum van deze foto is niet bekend. Maar de echte fans van het eerste uur kunnen hier vast nog wel iets over zeggen. Wie vult er aan?
(Geplaatst door Gert Koene)

Category: Arnhem

Arnhem: Royal en HBS, 1944

Posted on by 1 comment
Arnhem, Willemsplein, Cafe Restauirant Royal en de HBS, 1944.

Arnhem, Willemsplein, Cafe Restauirant Royal en de HBS, 1944. (Foto uit collectie Jan Damen).

Deze foto toont twee bekende Arnhemse gebouwen aan het Willemsplein, die de nodige schade hebben opgelopen door de oorlogshandelingen. Links het landelijk bekende Café Restaurant Royal. Rechts de HBS (Hoogere Burger School). De borden aan het hek van de HBS wijzen Wehrmacht-troepen de weg door de stad.

De foto is in 1944 gemaakt, en in elk geval vóór 17 september van dat jaar. Op die dag namelijk bombardeerden de geallieerden de achter Royal gelegen Willemskazerne, om daarmee dit voor de Duitsers strategisch geworden punt uit te schakelen. Bij dit bombardement werd ook het Royal getroffen, dat afbrandde. De restanten werden na de capitulatie gesloopt, en in 1952 werd de nieuwbouw van Royal geopend.

Op de luchtfoto uit 1946 vanuit het westen, die we hiervóór plaatsten, kun je zien dat Royal dan al is gesloopt om plaats te maken voor het nieuwe pand. De HBS heeft nog een tijdje dienst gedaan en is in 1959 gesloopt. In 1961 werd op de plek van de HBS de AKU-fontein aangelegd met het kunstwerk van Tajiri. (Foto uit de collectie van Jan Damen).

Category: Arnhem

Arnhem: reclame voor wonen in Zuid, 1938

Posted on by 0 comment

Het wilde in het begin niet zo vlotten met de door de gemeente gedachte grote toeloop naar de nieuwe woningen in Malburgen, Arnhem-Zuid. De meeste Arnhemmers waren verknocht aan de noordzijde van de stad en hadden weinig zin om zich ten zuiden van de Rijn te vestigen, en dan elke dag over de Rijnbrug te moeten. In 1938 zette de gemeente alle hulpmiddelen in die men kon bedenken om de woningen in Zuid gevuld te krijgen. Zo reed deze auto met reclame-aanhanger regelmatig door de stad onder het briljante motto “Kom over de brug” (Foto 1).

Malburgen was in die tijd niet meer dan een tamelijk miniscuul vlekje moderne (voor die tijd) nieuwbouw aan de andere kant van de Rijn. Op foto 2 uit 1937 kunnen we dat goed zien. De strakke nieuwbouw trok Arnhemmers bepaald niet aan, vooral ook vanwege het sfeerloze contrast met de mooie en afwisselend gebouwde huizen in Noord. Van een wandeling door Zuid werd je in die tijd ook niet echt vrolijk. De wat desolate sfeer komt goed tot uitdrukking in foto 3. De pas geplante boompjes op het Suikerland doen hun best. Echt gezellig kan het er nog niet worden, ook al doet de middenstand er alles aan om de boel in beweging te krijgen, zoals de Melkhandel links met een mooi ingerichte etalage en heuse melkbussen voor de deur. Het jaartal van deze foto is helaas niet bekend.

In 1940 zit er al iets meer leven in de brouwerij. Deze foto van de Graslaan is gemaakt op 4 december van dat jaar. Spelende kinderen en voetgangers op straat: toen kon dat nog, want van autoverkeer was -mede door de bezetting- amper nog sprake. Op de achtergrond zien we het viaduct in de Nijmeegseweg, de oprit naar de oude Rijnbrug.

(Foto’s uit de collectie van Patrick van Dijk).

Category: Arnhem

Arnhem: Luchtfoto 1946, vanuit het Westen

Posted on by 0 comment
Arnhem vanuit de lucht, 1946, vanuit het westen gezien. Foto uit de collectie van Bas Mohr. Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam.

Arnhem vanuit de lucht, 1946, vanuit het westen gezien. Foto uit de collectie van Bas Mohr. Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam.

Dit is deel 4 uit de collectie KLM-luchtfoto’s van Bas Mohr. Het KLM-toestel heeft inmiddels een rondje gemaakt en vliegt nu ongeveer boven het oude station. We kijken dus op de stad neer vanuit ongeveer het westen.

Kennelijk nam de fotograaf Musis Sacrum als ijkpunt, want dat ligt weer -net als op de vorige foto- in het midden. Rechts bovenaan zien we de Johan de Wittlaan en Het Broek. Achter de spoordijk liggen nog weilanden: van dat deel van Presikhaaf is nog geen spoor te bekennen. Het viaduct onder het spoor is er ook nog niet. Het doorgaand verkeer richting Westervoort kan aan het eind alleen maar rechtsaf, de verlengde Johan de Wittlaan op. Het rijtje etagewoningen, dat links van de weg staat, was net voor de oorlog gebouwd. De woningen staan er nog steeds. De smalle poort, die onder het naar rechts afbuigende spoor naar het industrieterrein ligt, staat er vandaag de dag nog net zo smal bij. Achter het viaduct gaat de weg over in de Oude Zevenaarseweg richting de brug over de IJssel naar Westervoort.

Terug naar het centrum. De Willemskazerne, opgeleverd in 1837 en in gebruik genomen door Gele Rijders, is gesloopt: de kale vlakte is de voorbode van wat Het Gele Rijdersplein zou worden. De kazerne werd vlak voor de Slag om Arnhem van september 1944 door de geallieerden gebombardeerd: ze schakelden hiermee een belangrijke positie van de Duitsers uit.

De HBS aan het Willemsplein staat er nog en is weer volop in gebruik: er lopen leerlingen bij de ingang. Iets meer naar rechts is de Koepelkerk op het Jansplein een duidelijk punt van herkenning. Tegenover de HBS, aan de andere kant van het Willemsplein, zien we duidelijk de achterkant van het kantoor van De Nederlanden van 1845, dat in 1938 werd gebouwd naar een ontwerp van de Hilversumse architect Willem Dudok. Iets meer naar links het karakteristieke Victoria Vesta-gebouw met daarnaast op de hoek het pand waarin jarenlang Radio Te Kaat was gevestigd. De panden aan de andere kant van het Vesta-gebouw hebben de oorlog niet overleefd en zijn al gesloopt. Later zal daar onder meer de nieuwbouw van Nationale Nederlanden verrijzen.

Onderaan links zien we de Zijpse Poort, de Sonsbeekweg, en de bocht van de Sweerts de Landasstraat (bult op) en de Amsterdamseweg (bult neer: fietsende Arnhemmers weten maar al te goed wat hiermee wordt bedoeld). Links langs de spoordijk zijn de Sonsbeeksingel en het spoorviaduct tussen  de Apeldoornsestraat en de Apeldoornseweg goed zichtbaar. Op het spoor een lange goederentrein vlak voor de spoorsplitsing naar Velp-Dieren en de spoorbrug bij Westervoort. De trein passeert net het viaduct in de Steenstraat waar we kunnen zien dat ook daar kaalslag gepleegd moest worden als gevolg van de oorlogsschade.

Rechts van het midden tot slot zien we weer de Stadsschouwburg en het vernielde Waalse kerkje aan de Beekstraat (of zo je wil aan de Sint Catharinaplaats).

(Foto uit de collectie van Bas Mohr. Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Category: Arnhem

Arnhem: Draaiorgel De Astrid

Posted on by 0 comment
Arnhem, draaiorgel De Astrid. (Foto: collectie Gert Koene).

Arnhem, draaiorgel De Astrid. (Foto: collectie Gert Koene).

Vandaag vieren we de verjaardag van PB, de drijvende kracht achter de Facebook-pagina Oud-Arnhem. Daar hoort natuurlijk feestelijke muziek bij, uiteraard van een instrument uit ongeveer (bij benadering) dezelfde leeftijdscategorie als PB. Namens “De Astrid” en mezelf van harte gefeliciteerd! (Geplaatst door Gert Koene.)

Category: Arnhem

Arnhem: Luchtfoto 1946, vanuit het Noorden

Posted on by 1 comment
Arnhem vanuit de lucht, 1946. Foto uit de collectie van Bas Mohr. Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Arnhem vanuit de lucht, 1946. Foto uit de collectie van Bas Mohr. Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Vandaag deel 3 uit de collectie KLM-luchtfoto’s van Bas Mohr. Gisteren lieten we al de luchtfoto zien die vanuit het zuiden van de verwoeste binnenstad werd genomen. Deze foto vanuit het noorden is zeer waarschijnlijk tijdens dezelfde vlucht gemaakt. Dit keer is de fotograaf er wel in geslaagd de vleugel buiten beeld te houden.

Ook op deze opname is goed te zien dat de gevechtshandelingen vooral in de binnenstad rondom de brug veel schade hebben aangericht. De meeste verwoeste woningen en gebouwen in dat deel van de binnenstad zijn op het moment van deze foto al gesloopt, het puin is verwijderd, de wederopbouw kan beginnen. Schuin achter de Stadsschouwburg, die redelijk intact is gebleven, zien we het resterende karkas van de Agnietenkapel of Waalse kerk: ook van deze kerk bleef weinig heel, al vinden we daarover in de geschiedenisfotografie maar weinig terug. Op de vlakte erachter zou later het politiebureau aan de Beekstraat worden gebouwd. Daarachter weer de vernielde St. Walburgiskerk met daar weer achter de oprit naar de oude Rijbrug die -zoals we gisteren al konden zien- dan alweer volop in opbouw is.

Musis Sacrum ligt precies in het hart van de foto. Rechts daarvan de bouwput, waar later de nieuwbouw van het warenhuis V&D zou verrijzen. Als je goed kijkt kun je zien dat men nog bezig is met de sloopt van het laatste achterste stuk van het vernielde winkelpand, op de hoek van de Walstraat. Schuin onder Musis zien we op de hoek van de Apeldoornsestraat nóg een bouwput. Op die plek stond het gebouw van de Telefooncentrale, dat in de oorlog door de Duitsers is verwoest. De panden ertegenover kwamen er ook niet ongeschonden vanaf: veel van de daken zijn verdwenen. In de bouwput worden de eerste voorbereidingen getroffen voor de bouw van de bioscoop Rembrandt.

Links van Musis de Steenstraat, waar -getuige de lege vlakte helemaal links- toch ook het nodige is verwoest. Rechts iets onder het midden is het Land van de Markt net zichtbaar. Helemaal bovenaan de Boulevard Heuvelink en de Johan de Wittlaan.

(Foto uit de collectie van Bas Mohr. Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Category: Arnhem

Arnhem: Luxor

Posted on by 0 comment

Vanavond een klein toetje: een speciaaltje voor Arnhemmer Jan Damen. Het Luxor Theater door de jaren heen in drie foto’s, aangeleverd door Ramon Salomons, die van 1998 tot 2000 als portier van Luxor werkte.

Category: Arnhem

Arnhem: “Een moedigen stadgenoot”

Posted on by 0 comment

Achter elke foto zit een verhaal zeggen ze wel eens. Dat geldt zeker voor de foto’s, die Patrick van Dijk uit Arnhem ons vandaag stuurde. Ze handelen allemaal over zijn opa, Hennie van Dijk. Hennie zou in 1947 ongewild beroemd worden in heel Arnhem…

We kijken eerst naar foto 1. De vader van Hennie (de overgrootvader van Patrick dus) had een handel in lompen, oud ijzer, papier en nog veel meer oude materialen in de Langstraat. Dat straatje tussen de Weerdjesstraat en de Kleine Oord bestaat nog steeds, alleen is van de panden van destijds niets meer over. Er staat nu onder meer de Parkeergarage Langstraat. Op deze foto staat Hennie als jongen voor de zaak van zijn vader. Het jaartal van deze foto is niet bekend: het zal ergens rond 1900 zijn geweest. Let op de prachtige manier van reclame maken uit die tijd: de hele gevel staat volgeschreven.

Op foto 2 zien we jaren later Hennie aan de wandel met Bep, met wie hij dan alweer een aantal jaren is getrouwd. De foto is gemaakt op het Velperplein. Het jongetje met de ijsmust is zoontje Tonnie van Dijk. Hennie en Bep hebben het goed: de handel van Hennie’s vader heeft veel geld opgeleverd. Foto 3 van Hennie is eveneens genomen op het Velperplein: het meisje is Dinie van Dijk. Zij zou later met een fietsongeluk om het leven komen. Foto’s 2 en 3 zijn begin jaren ’30 gemaakt.

Op foto 4 (uit midden jaren ’30) zien we Hennie op het trottoir van het Willemsplein, voor het pand links naast het pand waar later Willem 1 zou komen. De boogramen, die je vaag op de foto ziet, zitten er vandaag de dag nog steeds. Het pand is nu wit geschilderd. De voortuin en het hek hebben plaats moeten maken voor het fietspad en trottoir van vandaag. Tonnie met de ijsmuts van foto 2 is inmiddels een flinke knaap geworden. Hij draagt een voor die tijd karakteristiek jongenspetje. Op de achtergrond is de Zypse Poort zichtbaar.

Hoe Hennie en Bep (en de rest van zijn familie) de oorlogsjaren zijn doorgekomen weten we niet. Wel weten we dat op de avond van donderdag 3 april 1947 zich een drama afspeelde, dat veel oude Arnhemmers zich vast nog wel zullen herinneren. Heel de stad sprak erover destijds. Inbrekers wilden hun slag slaan in de woning naast die van Hennie en Bep aan de Roemer Visscherstraat in de wijk Paasberg. Hennie, een stevige kerel, zag dit en wilde de inbrekers wegjagen. Dat kwam hem duur te staan. Tijdens het handgemeen dat ontstond schoot één van de inbrekers op Hennie, die dodelijk getroffen neerviel. Het voorval werd in Arnhem bekend als “Het drama op de Paasberg”.

Op 9 april 1947 stond een verslag in de Arnhemsche Courant (foto 5) van de begrafenis van Hennie, waar de nodige gezagsdragers hun opwachting maakten. Ondanks het slechte weer was de opkomst voor deze plechtigheid “zeer groot. Arnhem heeft door deze deelneming zijn hulde willen betuigen aan den waren offerzin van deze moedigen stadgenoot”, zo kunnen we in het artikel lezen. Er kwam met name een stevige vertegenwoordiging van de Arnhemse politie naar de begrafenis om de man te eren, die “op zoo smartelijke wijze het slachtoffer werd van zijn goeden burgerzin”. Bep, Patrick’s oma, bleef als treurende weduwe achter en is al weer jaren geleden overleden.

(Tekst: Peter Bloemendaal).

Category: Arnhem

Arnhem: luchtfoto 1946, vanuit het Zuiden

Posted on by 0 comment
Luchtfoto Arnhem, 1946. Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam. Uit de collectie van Bas Mohr.

Luchtfoto Arnhem, 1946. Foto: KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam. Uit de collectie van Bas Mohr.

Vandaag de tweede luchtfoto uit de serie van Bas Mohr. KLM Aerocarto maakte deze opname in 1946. We zien dat de wederopbouw van de Arnhemse binnenstad in gang is gezet: de kapot geschoten gebouwen zijn merendeels gesloopt. De wederopbouw van de twee kerken St. Eusebius en St. Walburgis moet nog beginnen. De herbouw van de Rijnbrug is al wel in gang gezet. Als je goed kijkt zie je helemaal links iets boven het midden de kleine Eusebiuskerk, die wonderwel in de oorlog nauwelijks beschadigd raakte.

Hoewel zowat heel Arnhem zwaar te lijden had onder de gevechtshandelingen tijdens de Slag om Arnhem was het toch vooral in de binnenstad waar de meeste schade werd aangericht. De enorme kaalslag door de sloop van de vernielde panden spreekt boekdelen. De vernielingen elders in de stad werden meer veroorzaakt door plunderende Duitsers, die bijna letterlijk geen pot of pan in de huizen lieten staan. De na de evacuatie terugkerende Arnhemmers hadden niet veel meer bezittingen dan de spullen, die ze konden meenemen vanaf hun evacuatie-adres.

Onderin de foto zien we Malburgen-Oost. Onderaan links zijn nieuwe woningen in aanbouw. Park Sonsbeek en de Apeldoornseweg zijn ook duidelijk te herkennen, zeker voor wie in Arnhem bekend is. Als je goed kijkt zie je het gebouw van de Heidemij aan de Apeldoornseweg. In het midden ligt Klarendal, en rechts onder het midden het Spijkerkwartier.

De vlek rechts op de foto is de linker vleugel van het KLM-toestel: dit is één van de foto’s die de KLM als minder geslaagd beschouwde, omdat de fotograaf de vleugel meepikte. KLM Aerocarto stond er juist om bekend dat er nooit vliegtuigonderdelen op de luchtfoto hoorden te staan. Foutje. Voor ons (oud)Arnhhemmers is deze foto juist wel degelijk geslaagd.

Category: Arnhem

Arnhem: Opsporing Verzocht

Posted on by 0 comment

Vanavond een gevalletje apart: Opsporing Verzocht, nou ja, soort van. Van Jeroen de Winkel uit Arnhem kregen we een foto toegestuurd. Hij kocht zeven jaar geleden de benedenwoning aan de St. Peterlaan 53 in Arnhem. De woning is volgens Jeroen rond 1903 gebouwd. Bij de grote verbouwing, die na de aankoop werd uitgevoerd, kwam de foto die we hierbij plaatsen uit het plafond vallen. De grote vraag is nu natuurlijk: wie zijn dit? Misschien dat bezoekers van onze site de personen op de foto (her)kennen?

Category: Arnhem

Arnhem: luchtfoto Station Arnhem, ca. 1920-1925

Posted on by 0 comment
Luchtfoto Station Arnhem, 1920-1925. Bron: KLM Aerocarto NV.

Luchtfoto Station Arnhem, 1920-1925. Bron: KLM Aerocarto NV.

Bas Mohr meldde zich afgelopen week met een mooie collectie foto’s, afkomstig van zijn vader. Onder meer een serie luchtfoto’s van Arnhem in voeger jaren, ooit gemaakt door KLM Aerocarto. Die serie gaan we de komende dagen aan jullie laten zien. De foto’s zijn op een hogere resolutie ingescand, zodat je redelijk ver kunt inzoomen om de details te bekijken.

De datum van deze foto van het oude Stationsplein is niet bekend. Afgaand op het model van de auto’s, die voor het stationsgebouw staan, en de treinwagons die we geparkeerd zien staan, zal dit ergens rond 1920-1925 zijn geweest. We zien het oude station in nog volle glorie. De perrons zijn nog volledig overkapt. Rechts daarvan het oude postgebouw, dat tegenwoordig in Klarendal dienst doet als modecentrum.

Aan de andere kant van het spoor zien we de Amsterdamseweg. Het pand met de kleine witte zonweringen schuin achter het stations hoofdgebouw herbergt een voorloper van de textielwasserij Neproma. Op het pand staat een bord met daarop het tekst “NED POETSDOEKEN MIJ”, de toenmalige Nederlandsche Poetsdoeken Maatschappij, opgericht in 1905. Een deel van de enorme grondvervuiling met Tetrachlooretheen, die vanaf 2002 is opgeruimd, zal toen al wel zijn ontstaan. Het bedrijf, gespecialiseerd in het schoonmaken van poetsdoeken voor garagebedrijven, loosde het chemische goedje namelijk net zo vrolijk in het gemeenteriool in de Sweerts de Landasstraat. Op het terrein werd ook kwistig verspild, zodat in de loop der jaren een heuse giftbelt kon ontstaan.

Daar weer boven zien we het “onderste” deel van de Burgemeesterswijk en de meest zuidelijke weilanden van Sonsbeek, met links daarvan het langwerpige pand dat tegenwoordig het Bezoekerscentrum Sonsbeek huisvest. Rechts bovenaan de Sonsbeekweg. Links onderaan het eerste stukje van de Utrechtseweg. rechts onderaan de Coehoornstraatr en de Bergstraat.

(Foto: collectie Bas Mohr, KLM Aerocarto NV, Luchthaven Schiphol, Amsterdam).

Category: Arnhem

Arnhem: Beekstraat 1945

Posted on by 0 comment
Arnhem, Beekstraat, 1945.

Arnhem, Beekstraat, 1945. (Foto: collectie Gert Koene).

Gisteren zag ik de foto van de Rijnbrug tijdens de herstelwerkzaamheden na de tweede wereldoorlog. Daar werd ook de opmerking gemaakt dat de Sint Walburgiskerk al weer in de steigers stond. In mijn doos met oude foto’s zit de Sint Walburgis nadat hij net gesloopt is door de gevechten in en rond Arnhem in de tweede wereldoorlog.
Ik ben enige tijd op zoek geweest naar de straatnaam van waaruit deze foto gemaakt is. Het enige aanknopingspunt wat ik had was “de Wit’s Kaashandel” maar daar heb ik tot nu toe weinig over kunnen vinden.

Later vond ik een foto op internet waar het mooie uitstekende afdak boven de deur rechts op de foto duidelijk herkenbaar was. De foto is gemaakt vanuit de Beekstraat op het punt waar Beekstraat, Koningstraat en Land van de Markt bij elkaar komen. Vanaf ongeveer hetzelfde punt maar dan vanuit de Koningstraat is de foto van de Grote kerk gemaakt die ik al eerder geplaatst heb https://www.facebook.com/photo.php?fbid=476010635769274&set=a.471766412860363.97750.471755462861458&type=1&theater

Voor de exacte locatie waar beide foto’s gemaakt zijn, zie: http://www.panoramio.com/photo/24039390?tag=Niederlande
Misschien in combinatie met de door mij geplaatste foto wel een beetje confronterend dat die gelinkte foto door een Duitser gemaakt is maar hij geeft wel exact het punt aan waar de fotograaf van mijn foto’s uit 1944 gestaan moet hebben….
(Geplaatst door Gert Koene).

Category: Arnhem

Arnhem: Velperplein 31-08-1938

Posted on by 0 comment
Velperplein Arnhem, 1930.

Velperplein Arnhem, 31-08-1938.

Zicht op het Velperplein vanuit de kop van de Steenstraat. Aan de gevel van Musis Sacrum links hangt de driekleur met oranjewimpel. De foto is gemaakt op 31 augustus 1938. Links van de tram staat een door een paard getrokken reparatiewagen, waarmee onderhoud aan de bovenleiding van de tram kon worden gepleegd. Ingezonden door Jan Damen.

Category: Arnhem

Arnhem: Rijnbrug in wederopbouw

Posted on by 0 comment
Rijnbrug Arnhem, wederopbouw na de oorlog.

Rijnbrug Arnhem, wederopbouw na de oorlog.

Na de verwoestingen door de oorlogshandelingen moest de Arnhemse Rijnbrug, die in 1944 door de geallieerden kapot was gebombardeerd om de Duitsers te hinderen, weer worden herbouwd. Deze foto toont het werk in volle gang. Het verkeer kon al wel over de brug, maar moest gebruik maken van een enkele baan. Fietsers moesten afstappen en lopend de brug over, omdat het pad te smal was. Op de oever links is nog goed te zien welke verwoestingen in de binnenstad hebben huisgehouden. De St. Walburgiskerk staat alweer in de steigers.

Category: Arnhem

Arnhem: Oranjebrug, ca. 1930

Posted on by 2 comments
Arnhem, Oranjebrug, 1930.

Arnhem, Oranjebrug, 1930.

Rond 1930 is deze foto gemaakt. We zien de Oranjebrug tussen de wijken Lombok (zuidkant) en Heijenoord (noordkant, links). De stoomtrein vanuit Utrecht of Nijmegen rijdt richting station. Op de achtergrond de oude loodsen, waar destijds de stoomlocomotieven werden gestald en onderhouden. Ingezonden door Daan Witjes.

Category: Arnhem

Arnhem: Willemsplein (4)

Posted on by 1 comment
Arnhem, Willemsplein, rond 1966-68. (Foto: collectie Gert Koene).

Arnhem, Willemsplein, rond 1966-68. (Foto: collectie Gert Koene).

Van het Dudokgebouw (‘De Nederlanden van 1845’) richting station steek je de Oude Stationsstraat over. Vroeger was dit een handig sluikweggetje naar het station. Als je de Oude Stationsstraat omhoog ging, had je aan de rechterkant de loodsen van Van Gend & Loos. Aan de linkerkant zat daar sinds 1924 de Westerkerk (gesloopt in 1997).

Terug naar het Willemsplein. Na het oversteken van het Willemsplein loop je tegen een Kiosk aan. In mijn herinnering een kleurrijke plek op het Willemsplein. Veel tijdschriften, kranten, molentjes, klompen en andere bekende souvenirs.
Het pand staat er nog steeds en je herkent nog duidelijk de ronde raambogen en het balkon boven de ingang van het pand die herinneren aan de Kiosk.
(Geplaatst door Gert Koene).

Category: Arnhem