Monthly Archives: oktober 2017

Arnhem, Sonsbeek 1928

Posted on by 0 comment

Arnhem, Sonsbeek 1928.

De bij -denk ik- alle (oud)Arnhemmers wel bekende Tellegenbank in park Sonsbeek op 14 juli 1928. De bank werd ontworpen door Gijs Jacobs van den Hof in opdracht van de toenmalig burgemeester De Monchy. De herdenkingsbank is opgedragen aan J.W.C. Tellegen, oud-directeur Gemeentewerken (https://goo.gl/jZykDi). De officiële onthulling van de bank vond op 23 februari 1928 plaats door de burgemeester.

Een bijzondere Humans of Old Arnhem deze keer, want er zijn twee namen van personen op foto bekend, dankzij input van Bas Schoel. Helemaal links op de foto zit Wilhelmina van Haren, dan 4 jaar oud. En het wordt helemaal bijzonder omdat dit meisje-van-toen vandaag de dag nog leeft en als de 93-jarige mevrouw Mimi Slebus-Van Haren in Arnhem  woont. De tweede van links is de moeder van Wilhelmina/Mimi, Henrica van Haren-Beth. De namen van de overige personen zijn helaas niet bekend.

Wilhelmina/Mimi is de buurvrouw van Bas Schoel. Ze liet Bas weten dat zij zich het maken van de foto nog goed kan herinneren, tot in de details van kleding aan toe. Ook weet zij nog dat ze in het toenmalige Rembrandt Theater aan de Steenstraat een journaalfilmpje heeft gezien over de officiële ingebruikname van de Tellegenbank. In diverse archieven en op YouTube is gezocht naar dat filmpje. Tot nu toe zonder resultaat.

(Foto: Gelders Archief nr. 1500 – 2769).

Category: Arnhem

Arnhem, Oude Kraan 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Oude Kraan 1945.

De Oude Kraan (links) hoek Bergstraat (rechts) in juni 1945. Ook hier weer enorme schade als gevolg van de oorlogshandelingen. In het hoekpand was de banketbakkerszaak van M.P.J. van der Velden gevestigd. Hij maakte op zijn winkel reclame voor drie chocolade-soorten van de Rotterdamse cacao- en chocoladefabriek A. Driessen, zie de drie zwarte reclamebordjes op de pui. Dat is wel opmerkelijk, want in 1929 ging die in 1820 opgerichte chocoladefabriek failliet als gevolg van de beurskrach en werd overgenomen door de Bredase chocoladefabriek Kwatta (https://goo.gl/uEYnRY). In de jaren ’40 bestond het merk Driessen dus al dik tien jaar niet meer. Bakker Van der Velden zal wel een licht nostalgische binding met dat merk hebben gehad :-). Wanneer je vandaag de dag op dezelfde plek gaat staan herinnert niets meer aan de fraaie bebouwing van weleer: Google StreetView, oktober 2016: https://goo.gl/NM3sKp. (Foto: Jaquet, Gelders Archief nr. 1534 – 27).

Category: Arnhem

Arnhem, Langstraat 1940

Posted on by 0 comment

Arnhem, Langstraat 1940.

Een echte Humans of Old Arnhem deze keer: kinderen poseren in de Langstraat voor de poort van het huis “De Verkeerde Wereld”, een pand dat destijds op de hoek met de Biesensteeg stond. De foto is in 1940 gemaakt. Waarom het pand, dat achter de Oeverstraat huisnummers 73/74 lag, “De Verkeerde Wereld” heette heb ik (nog) niet kunnen achterhalen. Misschien dat de stadsarcheologen en speurneuzen hier meer over kunnen vertellen? De namen van de kinderen zijn helaas niet gedocumenteerd. (Foto: Gelders Archief nr. 1501-04 – 6774).

Category: Arnhem

Arnhem, Station Arnhem 1957

Posted on by 0 comment

Arnhem, Station Arnhem 1957.

Vanavond eentje voor de treinliefhebbers. Het dieselelektrische treinstel nr. 1003 als TEE “Edelweiss”. Deze trein reed destijds de dienst tussen Amsterdam en Zürich en vice versa. Links van de trein is net een stukje van de uitgang Sonsbeekzijde te zien. En natuurlijk de oude loopbrug over de sporen. Voor wie meer details wil weten over deze beroemde trein kan hier terecht: https://goo.gl/LrbMFu. (Foto: Utrechts Archief nr. 155724).

Category: Arnhem

Arnhem, Korenmarkt 1978

Posted on by 0 comment

Arnhem, Korenmarkt 1978.

Gezellige drukte op de Korenmarkt op de terrassen van onder meer De Bottelrie, Scarabee en Wampie, 30 mei 1978. Op de achtergrond het Italiaanse restaurant Da Attilio, dat een jaar later, in de nacht van 20 op 21 maart 1979, door brand verloren zou gaan (https://goo.gl/YUJg6h). (Foto: Gerth van Roden, Gelders Archief nr. 1544 – 3237-0001).

Category: Arnhem

Arnhem, Winkelcentrum Presikhaaf 1978

Posted on by 0 comment

Arnhem, Winkelcentrum Presikhaaf 1978.

Waterpret in Winkelcentrum Presikhaaf in de zomer van 1978. Op de achtergrond de winkel van Hagen. (Foto: Gerth van Roden, Gelders Archief nr. 1544 – 3235-0001).

Category: Arnhem

Arnhem, Velperplein 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Velperplein 1945.

Het Velperplein in juni 1945 met links het flink beschadigde Hotel Restaurant Pax. Rechts passeert een geallieerde, militaire ambulance. (Foto: Nico Kramer, Gelders Archief nr. 1584 – 343).

Category: Arnhem

Arnhem, Velperplein 1977

Posted on by 0 comment

Arnhem, Velperplein 1977.

Panorama over het Velperplein, 21 januari 1977. (Foto: Gerth van Roden, Gelders Archief nr. 1544 – 132-0009).

Category: Arnhem

Arnhem, Willemsplein 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Willemsplein 1945.

Het Willemsplein in juni 1945. Van de vertrekplaats van rondritten van busonderneming V.A.R.D is niets meer over. Van die plek had Oud-Arnhem al eens een foto in betere tijden, gemaakt in 1931 of 1936: https://goo.gl/zscHSo. Links zien we weer de restanten van Café Restaurant Royal, met rechts ervan het HBS-schoolgebouw dat wonderwel redelijk ongeschonden uit de strijd kwam. Vanaf dezelfde plek in Google StreetView, oktober 2016: https://goo.gl/vn3Nmp. (Foto: Nico Kramer, Gelders Archief nr. 1584 – 353).

Category: Arnhem

Arnhem, Jansbinnensingel 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Jansbinnensingel 1945.

Een wat minder vaak gefotografeerde kant van het verwoeste Café Restaurant Royal aan het Willemsplein: de achterzijde, gezien vanaf de Jansbinnensingel, juni 1945. Ook op deze opname is nog eens goed te zien dat er van het Royal-pand niet veel meer dan een karkas overbleef. Naast Royal de verwoeste bloemenwinkel van De Heer. Vanaf ongeveer dezelfde plek in Google StreetView, oktober 2016: https://goo.gl/6nLoH2. (Foto: Nico Kramer, Gelders Archief nr. 1584 – 349).

Category: Arnhem

Arnhem, Land van de Markt 1977

Posted on by 0 comment

Arnhem, Land van de Markt 1977.

De dan net opgerichte majorette- en dansgroep The Twinkle Stars presenteert zich aan het publiek met een show op het Land van de Markt op 29 januari 1977. Links staat iemand de verrichtingen te filmen met een 8mm filmcamera. Waar zou die film gebleven zijn? (Foto Gerth van Roden, Gelders Archief nr. 1544 – 172-0003).

Category: Arnhem

Arnhem, Nieuwe Kraan 1926

Posted on by 0 comment

Arnhem, Nieuwe Kraan 1926.

De Nieuwe Kraan in begin januari 1926. De waterstand in de Rijn is weer eens extreem hoog. Dat is goed te zien aan de extra hoge ligging van de schipbrug. Met man en macht wordt geprobeerd om met zandzakken te voorkomen dat de straat onderloopt. De Rijnkade stond wel blank, wat op deze hier eerder gepubliceerde foto is te zien: https://goo.gl/5MNqDj. Ook elders in de laaggelegen gebieden van de stad kwam de boel blank te staan, zoals de nabij gelegen Oude Kraan. Oud-Arnhem liet dat al eens zien met een serie opnamen uit datzelfde januari 1926: https://goo.gl/safHcv. Die foto’s werden destijds gemaakt door Reint Bloema: https://goo.gl/skp7EW. Of hij ook de foto van vandaag heeft gemaakt is niet bekend. (Foto van vandaag: Gelders Archief nr. 1500 – 1588).

Category: Arnhem

Arnhem, Barakkenkamp Golflinks 1941-1968

Posted on by 0 comment

Hoeveel (Oud)-Arnhemmers zouden op de hoogte zijn van de geschiedenis van het barakkenkamp, dat ooit naast de Rozendaalse Golfclub aan de Apeldoornseweg heeft gestaan…. Voor wie dat nog niet wist vanavond info over een wat afgelegen stukje Arnhem.

De barakken zijn van 1951 tot 1967 gebruikt als onderkomen voor Molukse gezinnen. Het waren voormalige KNIL-militairen die met hun gezinnen voor een tijdelijk verblijf van zes maanden naar Nederland werden gehaald. Ze kregen onderdak in de houten barakken, waar voor iedere familie slechts één kamer beschikbaar was. Het kamp droeg de naam Golflinks, naar het naastgelegen golfcomplex.

Pas in 1967 werd het doorgangskamp Golflinks gesloten en werden de laatste bewoners ondergebracht in Arnhem-Zuid en Elst. Een klein deel van de bewoners keerde eerder -veelal eind jaren ’50- al terug naar Indonesië.

Foto 01: Appelplaats en kantine van kamp Golflinks in 1951.

In De Telegraaf van 30 augustus 1956 staat een verhaal over de naar Indonesië terugkerende bewoners van Golflinks: https://goo.gl/3QSKaU. Nog een artikel over terugkerende bewoners, in Het Vrije Volk van 20 juli 1956: https://goo.gl/MhvNV2. En nog een met de leuke kop “Ach, Holland is zo koud…”, in Het Vrije Volk van 5 september 1956: https://goo.gl/fbfGhQ.

In de Historische Herberg in Bezoekerscentrum Sonsbeek werd al eens het een en ander over Kamp Golflinks verteld: https://www.youtube.com/watch?v=L8A-8Y-r7-c.

Een deel van de barakken was tevens in gebruik voor huisvesting van vrijwilligers van de Nationale Reserve (NR). Zij kwamen naar de Golflinks voor een week training en bijscholing.

Het barakkenkamp werd in 1941 door de Duitsers gebouwd en diende als huisvesting voor het bedieningspersoneel van afweergeschut rondom het vliegveld Deelen. Ook woonden er een aantal leden van de Organisation Todt (OT), een Duitse organisatie die hielp bij het realiseren van civieltechnische werken. Deze OT’ers werden ingezet bij de aanleg van de Rijksweg 12, waarvan de aanleg in 1942 werd stopgezet. Het werk aan de Atlantikwall kreeg voorrang en de OT’ers vetrokken naar die bouwprojecten.

Foto 02: Luchtfoto van het Duitse barakkenkamp, 1944. We zien het kamp links bovenaan naast de Rozendaalse Golfclub.

Na de oorlog namen de Canadezen de barakken in gebruik voor de Aan- en Afvoertroepen en de Territoriale Troepen. Na het vertrek van de Canadezen zijn de barakken een tijdje gebruikt als vakantiekamp voor kinderen, en werden er ook tijdelijk evacué’s gehuisvest in afwachting van permanente huisvesting in de stad. Waarna dus in 1951 de Nationale Reserve en de Molukse gezinnen erin kwamen.

Foto 03: Een Molukse familie uit Kamp Golflinks op het Velperplein in 1967.

Nadat de laatste er verblijvende Molukse gezinnen permanent onderdak hadden gevonden in Arnhem-Zuiden Elst is het kamp in 1968 gesloopt.

(Met dank aan Jeroen van Dijk voor fact finding).

Category: Arnhem

Arnhem, Rijnkade 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Rijnkade 1945.

Blik op de Rijnkade met rechtsaf het Roermondsplein in juni 1945. Ook hier waren de verwoestingen enorm, zo blijkt wel uit de restanten van Restaurant Rijnzicht dat ooit op de hoek van de kade en het plein floreerde vanwege het mooie uitzicht. Links zien we de Baileybrug naar De Praets. Rechts ervan de ravage aan de panden aan de toenmalige Nieuwe Kraan. Over die straat zien we nog net een geallieerde vrachtwagen rijden. De grotendeels vernielde panden tussen het Roermondsplein en de Nieuwe Kraan zijn dan al met de grond gelijk gemaakt. (Foto: Nico Kramer, Gelders Archief nr. 1584 – 386).

Category: Arnhem

Arnhem, Hulkesteinseweg 1944

Posted on by 0 comment

Arnhem, Hulkesteinseweg 1944.

Zomaar een willekeurig gekozen foto uit de enorme voorraad lucht- en grondfoto’s die voorafgaand aan en tijdens de Slag om Arnhem in september 1944 zijn gemaakt door de Britse legerfotodiensten, en vaak ook door individuele militairen. Deze is op 18 of 19 september gemaakt op de Hulkesteinseweg vlakbij de aansluiting met de Utrechtseweg. In de verte zien we een tram van de NBM (Nederlandse Buurtspoorweg Maatschappij) op die Utrechtseweg. Op de Hulkesteinseweg  Brits legermateriaal met Britse militairen. De soldaat vooraan staat bij een Universal Carrier, ook wel aangeduid als Bren Gun Carrier (https://nl.wikipedia.org/wiki/Universal_Carrier). Links tegen de stoepband een Nederlandse motorfiets met achterop een bordje met de tekst “Tech. Noodhulp” en kenteken M-36454. Vanaf dezelfde plek in Google StreetView, mei 2016: https://goo.gl/VDVqc6.

(Foto: Lance Corporal Neville MacFarlane, Royal Corps of Signals, Gelders Archief nr. 1560 – 1813).

In WikiPedia kun je meer lezen over dat Corps of Signals, dat tijdens de oorlog de communicatie tussen de verschillende Britse legeronderdelen in de gevechtszone regelde: https://en.wikipedia.org/wiki/Royal_Corps_of_Signals (Engelstalig). Het korps bestaat nog steeds, al zijn de samenstelling, taken en communicatiemiddelen vandaag de dag natuurlijk heel anders dan destijds in 1944.

Category: Arnhem

Arnhem, Schelmseweg 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Schelmseweg 1945.

Gisteren stond hier een foto uit 1945 van een stukje Alteveer, waarop onder meer de achterzijde van Restaurant De Schelmse Brug te zien was. Vandaag eentje van de voorzijde, ook in juni 1945 gemaakt. Het restaurant raakte flink beschadigd. Rondom een spermuur door de Duitsers uit betonblokken neergezet. Rechts ervan een wegversperring op de Cattepoelseweg. Achter de tweede boom van rechts is nog net een stukje te zien van de benzinepomp die daar destijds in gebruik was. Op deze foto uit 1935, hier eerder gepubliceerd, is die pomp beter te zien: https://goo.gl/wVneCH. Het restaurant werd in 1923 gebouwd. (Foto: Nico Kramer, Gelders Archief nr. 1584 – 436).

Category: Arnhem

Arnhem, Station 1951

Posted on by 0 comment

Arnhem, Station 1951.

Station Arnhem in 1951. Het oostelijk deel van het vooroorlogse stationsgebouw -zeg maar richting het postgebouw is dan al gesloopt. Het westelijk deel, dat nu nog rechts op de foto zichtbaar is, verdween in de loop van 1951, waarna de bouw van het nieuwe station -inmiddels ook alweer verdwenen- kon beginnen. Links de Amsterdamseweg met de woonhuizen en het Arnhemse depot van de vogelzadenhandel Sluis. Deze panden zijn -we raden het al- ook alweer gesloopt om de verbreding van de Amsterdamseweg mogelijk te maken. Er bestaat een webpagina over de historie van Sluis, dat in 1823 werd opgericht in Amsterdam: http://www.sluis.nl/historie.html. Twee leuke details op de foto: het bordje met de tekst “Laatste rijtuig van de trein” naast het perrongebouwtje. En de lege koffiekar achter de ruiten van het perrongebouwtje. (Foto: Renes, Gelders Archief nr. 1501-04 – 14550).

Category: Arnhem

Arnhem, Meijrooslaan 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Meijrooslaan 1945.

Een stukje Alteveer in juni 1945. De fotograaf staat aan het begin van de Meijrooslaan. De  straat op de voorgrond is de Julius Rontgenweg. Het puntdak op de achtergrond iets links van het midden is de achterzijde van restaurant De Schelmse Brug aan de Schelmseweg. Met rechts ervan een houten uitkijktoren, daar door de Duitsers neergezet. Vóór de uitkijktoren zien we een Duitse bunker. Het flink beschadigde pand links op de voorgrond is de woning Cattepoelseweg nr. 370, destijds bewoond door J. Overmars. Vanaf dezelfde plek in Google StreetView, mei 2016: https://goo.gl/JrFvDK. De karakteristieke huisjes in dit deel van Alteveer die in 1945 nog ontbreken werden in 1948 gebouwd. (Foto: Nico Kramer, Gelders Archief nr. 1584 – 443).

Category: Arnhem

Arnhem, Roermondsplein 1910

Posted on by 0 comment

Arnhem, Roermondsplein 1910.

Het Tehuis voor Vrouwen aan het Roermondsplein huisnummer 33 in 1910. Het pand bestaat niet meer. In 1965 stond het er nog wel, wat moeilijk te zien, rechts naast het witte gebouw met het puntdak op deze foto (de voormalige Protestants Christelijke Lagere School): https://goo.gl/EdThwx. En ook in 1975 was het nog aanwezig, zo kunnen we zien op deze foto, rechts naast het schoolpand: https://goo.gl/3Ma8zX. In 1977 is het gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw: Google StreetView, oktober 2016 https://goo.gl/gZWg9e. (Foto: Wilh. Moonen, Gelders Archief nr. 1500 – 1978).

Category: Arnhem

Arnhem, Trans 1970

Posted on by 0 comment

Arnhem, Trans 1970.

Koffiehuis Trans aan de Trans in 1970. (Foto: R.M. Gerritsen, Gelders Archief nr. 1501-04 – 15387).

Category: Arnhem

Arnhem, Oude Kraan 1925

Posted on by 0 comment

Arnhem, Oude Kraan 1925.

De Oude Kraan (rechts) en de Boterdijk (links) naast de Oude Haven in 1925. De fotograaf staat op de Nieuwe Kraan. (Foto: Gerritsen, Gelders Archief nr. 1501-04 – 1876).

Category: Arnhem

Arnhem, Oeverstraat 1920

Posted on by 0 comment

Arnhem, Oeverstraat 1920.

De Oeverstraat in 1920. In het pand links met de stierenkop boven de ingang is dan de leerhandel van L.J. Franken gevestigd op huisnummer 26. (Foto: Gelders Archief nr. 1501-04 – 9050).

Category: Arnhem

Arnhem, Reigerstraat 1977

Posted on by 0 comment

Arnhem, Reigerstraat 1977.

Leerlingen en docenten van de Schuttersbergschool aan de Reigerstraat (Geitenkamp) op het voorplein van hun school. De foto is op 27 januari 1977 gemaakt ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de school, die voorheen bekend stond als School XIV. Dat zijn weer heel wat Humans of Old Arnhem, die nu allemaal zo rond de 50 jaar oud zijn. Redelijke kans dus dat Oud-Arnhem-bezoekers zichzelf op deze foto terug zien. Wie? (Foto Gerth van Roden, Gelders Archief nr. 1544 – 163-0002).

Category: Arnhem

Arnhem, Pauwstraat 1922

Posted on by 0 comment

Arnhem, Pauwstraat 1922.

Hotel Restaurant De Pauw in de Pauwstraat, 1922. Dat hotel was er in 1950 nog steeds: https://goo.gl/cX7NEf. Hetzelfde pand in Google StreetView, april 2016: https://goo.gl/iQ76v8. (Foto: J.D. Moonen, Gelders Archief nr. 1500 – 1910).

Category: Arnhem

Arnhem, de tunnels-mythe

Posted on by 0 comment

De tunnel onder het Willemsplein kort na de gereedkoming in 1953. (Foto Renes, Gelders Archief nr. 1501-04 – 18540).

Al enkele eeuwen lang gaan in Arnhem geruchten over tunnels die oude panden in de binnenstad zouden verbinden met kerken en kloosters. Vooral in de bekende volksmond deden door de eeuwen heen de wildste geruchten de ronde. De tunnels zouden dienst doen als vluchtweg naar de vrijplaats, die de kerk in vroeger tijden kon zijn voor diegenen die werden bedreigd door bezetters of vervolgers. Wat er van waar is? Niemand weet het.

Er zou een tunnel lopen van de Mariënburg naar het klooster Monnikenhuizen. Gezien de flinke afstand tamelijk onmogelijk. Er zou ook een tunnel lopen van de voormalige Lutherse Kerk aan de Korenmarkt naar de St. Janskerk, die ooit op de plek stond waar nu het Jansplein is. Ook van die tunnel is nooit echt bewijs gevonden, al zou het qua afstand misschien wel kunnen. Een ander verhaal rept van een tunnel tussen de Mariënburg en Kasteel Rosendaal. Gelet op de flinke afstand kunnen we ook dat wel scharen onder “een broodje aap-verhaal”. Er zou zelfs een tunnel lopen van het zusterconvent Fonteyneklooster in Mariëndaal bij Oosterbeek naar de binnenstad van Arnhem. Ook voor die tunnel is nooit bewijs gevonden.

Artikel in het Algemeen Handelsblad van 25 januari 1930 over de tunnels.

De 19e eeuwse architect Boerbooms kan wel worden gezien als een van de  aanstichters van deze tunnel-verhalen. Hij beweerde ooit bewijzen te hebben gevonden voor de tunnel tussen de Lutherse Kerk en de St. Janskerk, en aanwijzingen voor de andere tunnels. Echt hard maken kon hij deze beweringen echter niet (https://nl.wikipedia.org/wiki/Johannes_Wilhelmus_Boerbooms).

De enige reële aanwijzing voor het bestaan van onderaardse gangen werd in 1907 aangetroffen bij de sloop van een sigarenwinkel op de hoek van de Mariënburgstraat en de Ketelstraat. Daar vonden bouwvakkers een dichtgemetselde trap naar beneden met daarachter een gang. De bouwondernemer vond het niet verantwoord om de onderaardse gang te betreden vanwege instortingsgevaar. Er is dan ook verder geen onderzoek gedaan.

Artikel in het Nieuws van den Dag van 2 oktober 1907 over de vondst van de dichtgemetselde ondergrondse gang onder het pand hoek Mariënburgstraat-Ketelstraat.

In diezelfde periode dacht men een tunnel te hebben gevonden tussen een tiental panden aan de Rijnstraat. Vanaf waar later het Voss-pand werd gebouwd op de hoek met de Grote Oord en dan pakweg tien panden verder richting de Rijnpoort, waar tegenwoordig de Rijnstraat aansluit op het Nieuwe Plein. Een echte tunnel was dit echter niet: men had de wanden tussen de kelders van poortjes voorzien, zodat men van de ene kelder naar de volgende kon lopen. Dit betreft waarschijnlijk enkele exemplaren van de typisch Arnhemse portalen in 14e eeuwse kelders, die met een deur afgesloten konden worden (zie artikel hieronder). In latere kelders werd dat principe niet meer toegepast.

Artikel over de typisch Arnhemse portalen in oude kelders. (Klik op foto voor grotere weergave).

Vervolg artikel over de typisch Arnhemse portalen in oude kelders. (Klik op foto voor grotere weergave).

In de Arnhemsche Courant van 29 oktober 1937 werd aandacht geschonken aan het tunnelverhaal: https://goo.gl/AgxAwj.

De enige echte tunnels die Arnhem duidelijk bewijsbaar heeft gehad waren de zogenaamde atoomtunnels onder het Willemsplein, gebouwd in 1953: https://goo.gl/XvstGE en https://goo.gl/ncgUje.

(Fact finding: Jeroen van Dijk, PB en Rik Catau).

Category: Arnhem

Arnhem, Rijnkade 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Rijnkade 1945.

De verwoestingen en ravage rondom de Rijnkade treffend in beeld gebracht, juni 1945. Midden rechts de verwoeste Rijnbrug. Vanaf ongeveer dezelfde plek in Google StreetView, oktober 2016: https://goo.gl/5jkPQc. (Foto: Sem Presser, Nationaal Archief nr. 900-4413).

Category: Arnhem

Arnhem, Dam 1922

Posted on by 0 comment

Arnhem, Dam 1922.

De Dam in 1922. (Foto: Gelders Archief nr. 1500 – 368).

Category: Arnhem

Arnhem, Vijzelstraat 1953

Posted on by 0 comment

Arnhem, Vijzelstraat 1953.

Momentopname in de Vijzelstraat in de zomer van 1953. De fotograaf staat vlak voor de hoek met de Bakkerstraat (linksaf) die door het winkelend publiek net niet te zien is. In de verte rechts bovenaan is de kenmerkende hoekgevel van de oude HEMA te zien. Vanaf ongeveer dezelfde plek in Google StreetView, april 2016: https://goo.gl/xGpQfu. (Foto: Mr. A. Menalda, Gelders Archief nr. 1501-04 – 11434).

Category: Arnhem

Arnhem, Sonsbeek 1953

Posted on by 0 comment

Arnhem, Sonsbeek 1953.

Drukte op het terras van de Theeschenkerij in Sonsbeek, zomer 1953. De foto werd gepubliceerd in het blad Tussen De Rails. Dat maandelijkse gratis tijdschrift van de NS verscheen voor het eerst als gratis dienstverlening in de treinen in 1951. In 1989 veranderde de naam in Rails, en in 2008 werd het blad opgeheven. Het ging uiteindelijk ten onder aan de opkomst van de gratis dagbladen zoals Spits en Metro. (Info over het blad: https://goo.gl/RZrcwc). (Foto: Mr. A. Menalda, Gelders Archief nr. 1501-04 – 14157).

Category: Arnhem

Arnhem, Akkerstraat 1980

Posted on by 1 comment

Zomaar een serie foto’s van de gezellige zaterdagse weekmarkt in de Akkerstraat in Klarendal, 1980. (Foto’s: Gelders Archief).

Category: Arnhem

Arnhem, Velperpoortstation 1953

Posted on by 0 comment

Arnhem, Velperpoortstation 1953.

Mooie avondopname van het Velperpoortstation, gemaakt ergens rond de openingsdatum 5 januari 1953. (Foto: Mr. A. Menalda, Gelders Archief nr. 1501-04 – 15014).

Category: Arnhem

Arnhem, Oude Kraan 1906

Posted on by 0 comment

Arnhem, Oude Kraan 1906.

Zicht op de Oude Kraan (links) en de Nieuwe Kraan (rechts) in 1906. De fotograaf staat op de Boterdijk en kijkt uit over deOude Haven. Midden links is net de luifel van Hotel Du Soleil te zien, met daarvoor een tram van de OSM (Ooster Stoomtram Maatschappij) richting Oosterbeek, Zeist, Amersfoort. Deze tramdienst werd kort na de Tweede Wereldoorlog opgeheven en vervangen door busdiensten van de NBM.  (Foto: De Muinck & Co., Gelders Archief nr. 1501-04 – 9390).

Category: Arnhem

Arnhem, Panorama Rijnwijk eo 1986

Posted on by 0 comment

Arnhem, Panorama Rijnwijk 1986.

Panorama van de wijk Rijnwijk en omgeving, gemaakt in 1986. Vooraan Coberco Zuivel met daarachter de rode daken van Rijnwijk. Bovenaan in de verte de Andrej Sacharovbrug als onderdeel van de Pleyroute, dan nog in aanbouw. De brug werd in 1987 in gebruik genomen. Helemaal rechts de Nieuwe Kade, en helemaal links de Westervoortsedijk. Midden helemaal links is nog net de toenmalige vestiging van de Arnhemse Courant -met het halfronde dak van de drukkerij- aan de Van Oldenbarneveldtstraat te zien. (Foto: Gelders Archief nr. 1524 – 12743).

Category: Arnhem

Arnhem, Broerenstraat 1965

Posted on by 0 comment

Arnhem, Broerenstraat 1965.

Blik op de vrijdagse weekmarkt op de Broerenstraat en het kerkplein in ca. 1965. In het midden de toen bekende patatkraam van Limburgse Piet. In de verte de bloemenverkoper uit Aalsmeer, die toen al luid schreeuwend en stuntend zijn bloemen aan de man bracht. Later zou hij met een grotere vrachtwagen op de markt verschijnen en iets links van de toen verdwenen patatkraam zijn vaste stek krijgen. Wie kan zich nog de vaste verkoopleuzen van deze bloemenman herinneren? (Foto: Gelders Archief nr. 1524 – 1148).

Category: Arnhem

Arnhem, Markt 1953

Posted on by 0 comment

Arnhem, Markt 1953.

Momentopname op de vrijdagmarkt op de Markt, 1953. Op de achtergrond het Duivelshuis. (Foto: A. Menalda, Gelders Archief nr. 1501-04 – 7742).

Category: Arnhem

Arnhem, Turfstraat 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Turfstraat 1945.

Nog zo’n indrukwekkend foto van Sem Presser van de verwoestingen in Arnhem. Ook deze foto is in juni 1945 gemaakt. We zien op de voorgrond de restanten van de kosterwoning op de hoek met de Turfstraat (links van de ruïne), Achter den Toren (rechts van de ruïne) en de Markt (voor de ruïne). Rechts de restanten van de grote Eusebiuskerk. Op de volgende foto uit 1910 het kosterhuis in betere tijden: https://goo.gl/sryy2R. Vanaf dezelfde plek in Google StreetView, april 2016: https://goo.gl/rhr9ZF. (Foto: Sem Presser, Nationaal Archief nr. 900-4399).

Category: Arnhem

Arnhem, Panorama Lombok 1977

Posted on by 0 comment

Arnhem, panorama Lombok 1977.

Panorama over de wijk Lombok, 12 januari 1977. Prominent in beeld de Koepelgevangenis. Links onderaan een stukje Zuidelijke Parallelweg. Middenin van links naar rechts de Wilhelminastraat. Links bovenaan de Wilhelminastraat staat dan nog de Arnhemia drukintfabriek. Van rechts onder schuin naar boven de Alexanderstraat. Helemaal rechts bovenaan de Hulkeseteinflat aan de Utrechtseweg. In het midden bovenaan het witte pand is het Rijnhotel aan de Onderlangs. Links bovenaan is nog net vaag het St. Elisabeths Gasthuis aan de Utrechtseweg te zien. (Foto: Gerth van Roden, Gelders Archief nr. 1544 – 177-0015).

Category: Arnhem

Arnhem, Rijnkade 1929

Posted on by 0 comment

Arnhem, Rijnkade 1929.

Dat de Rijn in vroeger tijden tijdens strenge winters nog wel eens compleet kon dichtvriezen is wel bekend. Zo ook in 1929. Deze foto is op 14 februari van dat jaar gemaakt. Diverse mensen wagen de oversteek vanaf de Rijnkade over het ijs richting De Praets en de ASM scheepswerf omdat de reguliere oeververbinding -de schipbrug- uit de vaart is gehaald vanwege de ijsgang. Het vroor die dag overdag -13,8 graden en in de nacht -17,5 graden. Brrr… (Foto: Gelders Archief nr. 1500 – 2150).

Category: Arnhem

Arnhem, Broekstraat 1935

Posted on by 0 comment

Arnhem, Broekstraat 1935.

Op woensdag 18 december 1935 werd een zestal woningen voor ouden van dagen aan de Broekstraat hoek Heemskeckstraat in de wijk Het Broek officieel in gebruik gesteld. De Algemene Woningbouwvereniging Arnhem liet de woningen bouwen door jeugdige werklozen, waarmee een bijdrage werd geleverd aan het oplossen van de -toen al bestaande- jeugdwerkloosheid. Dezelfde woningen in Google StreetView, beetje moeilijk te zien door al het groen, in april 2016: https://goo.gl/RdzKu2. (Foto: Gelders Archief nr. 1501-04 – 2186).

Category: Arnhem

Arnhem, Willemsplein 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Willemsplein 1945.

Dit is toch ook weer een imponerende foto van de verwoestingen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Arnhem. De restanten van Café Restaurant Royal aan het Willemsplein, juni 1945. Tegenover het pand liggen resten van een van de trams, nauwelijks nog als zodanig herkenbaar. Rechts een deel van de HBS. Links nog net zichtbaar een stukje van de Jansbinnensingel. Sem Presser (zijn eigenlijke voornaam was Samuel) ontving in 1980 uit handen van premier Van Agt een koninklijke onderscheiding voor zijn uitgebreide fotowerk. Niet alleen voor het werk in het verwoeste Arnhem, maar voor zijn gehele oeuvre. Er bestaat een stichting die de collectie van Presser beheert: de Stichting Sem Presser’s Archief: http://www.sempresser.nl. Op die site is veel van zijn voor- en na-oorlogs werk te vinden. (Foto: Sem Presser, Nationaal Archief nr. 900-4365).

Category: Arnhem

Arnhem, Oeverstraat 1925

Posted on by 1 comment

Arnhem, Oeverstraat 1925.

Op 8 juni 1925 vierde het Arnhemse Politie Muziekkorps het eerste lustrum met een mars door de stad. Hier zien we het korps door de Oeverstraat trekken, onder grote belangstelling van het publiek. De Oeverstraat was toen nog een van de drukkere winkelstraten van de stad. We kijken in westelijke richting. In de verte de bocht in de straat naar de Rijnstraat. Het straatje rechtsaf in het midden is de Kortestraat. Links na het uithangbord met de tekst C.R.E.S. is de Vossenstraat. Van het straatbeeld van toen is niets meer over. Wanneer je nu op ongeveer dezelfde plek gaat staan (de tegenwoordige Oude Oeverstraat) zie je dit: Google StreetView, april 2016: https://goo.gl/mrJJ2C. (Foto: Gelders Archief nr. 1583 – 4905).

Category: Arnhem

Arnhem, Oude Haven 1935

Posted on by 0 comment

Arnhem, Oude Haven 1935.

Uitrustende wandelaars genieten van het uitzicht vanaf de Nieuwe Kraan over de Oude Haven in 1935. Aan de overzijde panden aan de Boterdijk. (Foto: Gelders Archief nr. 1501-04 – 9342).

Category: Arnhem

Arnhem, Velperplein 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Velperplein 1945.

We dwalen verder door het Arnhem van juni 1945. Dit is wat er overbleef van het Telegraaf- en Telefoonkantoor op de hoek Velperplein – Apeldoornsestraat. Op die plek staat nu het -inmiddels alweer geruime tijd gesloten- Rembrandt Theater. Op de volgende foto zien we dat kantoor in betere tijden, in 1935: https://goo.gl/9sbjQV. Het pand komt ook voorbij in de fraaie special “Arnhem en de Telefonie” die Benno Landsheer in 2013 voor Oud-Arnhem produceerde: https://goo.gl/U5Rfyp (PDF).  (Foto: Sem Presser, Nationaal Archief nr. 900-4339).

Category: Arnhem

Arnhem, Korenmarkt 1977

Posted on by 0 comment

Arnhem, Korenmarkt 1977.

De Korenmarkt, 25 april 1977. Café de Scarabee krijgt een opknapbeurt. Ook zo’n kroeg waar heel wat Arnhemmers hebben gezeten. Rechts een deel van café Wampie. Links een deel van De Bottelrie. (Foto: Gerth van Roden, Gelders Archief nr. 1544 – 647).

Category: Arnhem

Arnhem, KEMA 1980

Posted on by 0 comment

Vanavond beelden uit het Polygoon-Profilti-journaal van 1 januari 1980. We zien beelden van het testlaboratiroum van de KEMA, bij veel Arnhemmers ook wel bekend vanwege de luide knallen die er af en toe te horen waren. Dat betrof dan testen van elektrische apparatuur. Dit journaal gaat over de rol, die de KEMA -ook een grote werkgever voor veel Arnhemmers- speelde bij het transport van hoogspanning door Nederland. Hier kun je dit journaal bekijken: https://goo.gl/E5SSwp. (Bron: OpenBeelden).

Category: Arnhem

Arnhem, Markt 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Markt 1945.

Close-up uit juni 1945 van de verwoestingen waaraan het Paleis van Justitie aan de Markt ten onder ging. We zien fotograaf Sem Presser over de restanten op het voorplein klauteren. De foto zal met een zelfontspanner of door zijn vrouw zijn gemaakt. Zoals bekend werd één van de zuilresten gebruikt voor het scheppen van het monument in de Berenkuil op het Damcrcuit / Airborneplein. Of dat het stuk zuil is waar Presser bij staat weet ik niet zeker. Lijkt er qua vorm wel veel op: https://goo.gl/SnrY6t. (Foto: Sem Presser, Nationaal Archief nr. 900-4419).

Category: Arnhem

Arnhem, Stationsplein 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Stationsplein 1945.

We wandelen in juni 1945 weer richting stad via Bovenover en de Utrechtsestraat, en komen uit op het Stationsplein. Wanneer we het Stationsplein oplopen zien we links het stationsgebouw, of wat er nog van over is. Op deze foto is nog eens goed te zien hoe zwaar het stationsgebouw beschadigd raakte. Aardig detail: links staat een telefooncel met daarop een provisorisch bordje gehangen met de tekst “Buiten gebruik”. (Foto: Sem Presser, Nationaal Archief nr. 900-4366).

Category: Arnhem

Arnhem, Utrechtseweg 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Utrechtseweg 1945.

We wandelen in juni 1945 de stad uit over de Onderlangs naar de Utrechtseweg. Daar, bovenop de bult, zien we links een grote ruïne staan. Dat was ooit het statige Huize Hoogstede, waarvan al eens een foto uit 1880 op Oud-Arnhem stond (https://goo.gl/quEp5T). De villa, die vanaf 1930 dienst deed als rusthuis voor bejaarden, werd na de oorlog niet meer herbouwd. Op die plek werd in 1953 het verzorgingshuis Huis en Haard in gebruik genomen. Ook dat is inmiddels weer verdwenen en heeft plaatsgemaakt voor een nieuw verzorgingshuis onder de vlag van de Drie Gasthuizen Groep. De naam van dat verzorgingshuis, Hoogstede, herinnert aan de villa die er ooit stond: https://goo.gl/poU88r. De naam leeft ook voort in de nabij gelegen Hoogstedelaan. Op de volgende pagina staat veel informatie over Huize Hoogstede: http://goo.gl/VqZrlw. (Foto: Sem Presser, Nationaal Archief nr. 900-4376).

Category: Arnhem

Arnhem, Beekstraat 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Beekstraat 1945.

We dwalen verder door het verwoeste Arnhem in juni 1945. Deze keer staan we op de hoek van de Gasthuisstraat (links) en de Beekstraat (rechts). Op de achtergrond links van het midden zien we de Spinschool aan de Spinschoolstraat (het gebouw in het midden van deze foto: https://goo.gl/AAJt4Y). Dat gebouw bleef redelijk goed intact. Rechts ervan de ruïne van het instituut Insula Dei, waarvan de hoofdingang aan het Walburgisplein lag (https://goo.gl/yjXwk2). Daarnaast de restanten van wat ooit de garage van de Stadsschouwburg was. (Foto: Sem Presser, Nationaal Archief nr. 900-4360).

Category: Arnhem

Arnhem, Velperplein 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Velperplein 1945.

We blijven nog even rondkijken in het Arnhem van juni 1945 aan de hand van de foto’s van Sem Presser. Hier zien we het gebouw van de Levensverzekering Maatschappij Arnhem aan het Velperplein op de hoek met de Roggestraat. De verwoesting is compleet. Het gebouw werd dan ook niet meer herbouwd. Op ruwweg dezelfde plek staat nu de NillMij-flat. Helemaal links een stukje van wat er overbleef van Vroom en Dreesmann. Op een eerder hier gepubliceerde foto zien we het kantoorpand van de verzekeringsmaatschappij in betere tijden, in 1930: https://goo.gl/PXJZkF. In de fraaie Special “Koepels voor het plein”, die Benno Landsheer in december 2015 voor Oud-Arnhem produceerde, kun je meer info lezen over dit monumentale pand: https://goo.gl/ptuEQV. (Foto: Sem Presser, Nationaal Archief nr. 900-4356).

Category: Arnhem

Arnhem, Markt 1960

Posted on by 0 comment

Arnhem, Markt 1960.

Plantenverkoop op de Markt, 1960. Op de achtergrond onder meer Café De Poort. Dit café was in dit pand gevestigd: Google StreetView april 2016: https://goo.gl/fiWC59. (Foto: Gelders Archief nr. 1524 – 3282).

Category: Arnhem

Arnhem, Broerenstraat 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Broerenstraat 1945.

Op Oud-Arnhem hebben al de nodige foto’s gestaan van de hand van fotograaf Sem Presser, die vooral bekend werd door het in beeld brengen van de oorlogsschade in Arnhem. Op deze foto zien we hemzelf, samen met zijn vrouw Ruth Paula Schachno. De foto is gemaakt met een zelfontspanner in de Broerenstraat in juni 1945. De camera kijkt in de richting van de Kleine Oord. Op de auto, waarmee Presser zijn werk uitvoerde, staat “Press War Photographer”. Presser, geboren in 1917, overleed in 1986. (Foto: Sem Presser, Nationaal Archief nr. 900-4382).

Category: Arnhem

Arnhem, Rijnbrug 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Rijnbrug 1945.

De dubbele, door de geallieerden aangelegde Bailey-brug over de Rijn in juni 1945. De foto is gemaakt vanaf de restanten van de noordelijke oprit naar de eigenlijke Rijnbrug. In de verte zien we Malburgen-Oost. (Foto: Sem Presser, Nationaal Archief nr. 900-4342).

Category: Arnhem

Arnhem, Steenstraat 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Steenstraat 1945.

Blik op de Steenstraat in juni 1945. De fotograaf kijkt richting Velperpoort, waarvan we in de verte een klein stukje kunnen zien. Achter de spoordijk zien we Café Restaurant Bordelaise. Rechts het zwaar beschadigde Café Le Metropole, waarvan eerder al eens een foto uit 1945 op Oud-Arnhem stond: https://goo.gl/FDaERf. Vanaf dezelfde plek in Google StreetView, oktober 2016: https://goo.gl/wZimLL. (Foto: Jaquet, Gelders Archief nr. 1534 – 977).

Category: Arnhem

Arnhem, Velperplein 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Velperplein 1945.

Ook Café Restaurant Pax aan het Velperplein ontkwam niet aan oorlogsschade, al viel het hier wel mee. Deze foto is in juni 1945 gemaakt. Het pand werd wel gerestaureerd, maar zou het niet lang maken: het werd eind 1955 – begin 1956 gesloopt vanwege de aanleg van de Van Muijlwijkstraat. (Foto: Jaquet, Gelders Archief nr. 1534 – 1021).

Category: Arnhem

Arnhem, Stationsplein 1945

Posted on by 0 comment

Arnhem, Stationsplein 1945.

Een aparte foto uit augustus 1945: twee mannen zitten in het café-restaurant van Hotel Haarhuis aan het Stationsplein. Dat is dan nog het oude Haarhuis (https://goo.gl/jbCuv3) dat in 1953 werd gesloopt. Op de achtergrond de ruïnes van panden op de hoek Nieuwe Plein-Stationsplein, waar onder meer het kantoor van het Vreemdelingenverkeer (de voorloper van de VVV) was gevestigd (https://goo.gl/JBrsFV). (Gevonden door Jeroen van Dijk. Foto: Sem Presser, GaHetNa nr. 900-6388).

Category: Arnhem