Communiceren
Vanavond zat PB zomaar een poosje na te denken over communiceren. Er is -als je er even goed over nadenkt- niets zo ingewikkelds als communiceren. De juiste toon. Het juiste moment. De juiste zinsconstructie als je schrijft. De juiste expressie en gebaren als je praat… Tenzij je er een complete opleiding in hebt gevolgd rommelen we eigenlijk maar wat aan. Zo doen de meesten het: op goed geluk, op goed gevoel.
Teksten schrijven, zoals wij bloggers doen, is natuurlijk ook communiceren. We proberen anderen iets duidelijk te maken. Over onszelf. Of over zaken waar we door geraakt zijn. Of gevoelens die we hebben. Met name dat laatste is tricky business. Een woord of een komma verkeerd, en de ander begrijpt iets totaal anders dan we hadden bedoeld. Een verkeerd opgebouwde zin kan dingen kapot maken, terwijl je juist had bedoeld de boel weer te lijmen. Soms zetten we muziek in om een boodschap over te brengen. Een nummer, waarvan de tekst vertelt wat je wil vertellen. Da’s ook weer linke soep, want voor hetzelfde geld vindt de ander, aan wie je het liedje stuurt, de uitvoerend muzikant helemaal totaal fuck. En komt de boodschap dus bepaald niet over: de verpakking is verkeerd gekozen.
Helemaal linke soep wordt het wanneer je gevoelens probeert over te brengen aan iemand, die je niet verbaal kunt benaderen. Omdat hij/zij te ver weg woont bijvoorbeeld, of in real time onbereikbaar is. Je moet dan noodgedwongen terugvallen op alleen tekstverkeer, en je kunt niet verbaal onderbouwen wat je wilt zeggen. Da’s lastig en moeilijk.
Vroeger, toen digitaal communiceren nog niet bestond en het schrijftempo vele malen lager lag door gebruik van pen en inkt, nam men de tijd om eerst over een zin goed na te denken. En schreef dan pas. Dat moest wel, want eenmaal op papier lag de zin vast en doorkrassen staat zo slordig. Vandaag de dag tikken we maar raak, want ach, een correctie is met de DEL-toets zo gemaakt nietwaar? Probleem daarbij is weer, dat meestal de eerstgeschreven zin de beste is, en dat correcties in die zin de boel er veelal niet beter op maken. Eerder slechter. We slaan aan het herformuleren, en dat slaat het gevoel in de oorspronkelijke tekst meestal dood.
Tikken kunnen we allemaal, maar schrijven is iets heel anders. Als we schrijven en communiceren in goede harmonie beheersen komt het wel goed met de boodschap. En als we die bijna ideale situatie al kunnen bereiken, dan volgt het volgende: een belangrijke voorwaarde. Communiceren is tweewegverkeer. Wanneer de andere partij in het communicatieproces niet reageert, geen sjoege geeft, verwordt communicatie tot een doodlopende weg. De belangrijke boodschap wordt wel gezonden, maar niet ontvangen. Dat kan knap frustrerend uitpakken.
Of, nog erger: de boodschap wordt wel ontvangen maar er komt bewust niets terug. Ook dat kan communicatie zijn: een signaal, dat meestal niet tot vrolijkheid stemt. Of juist tot grote onzekerheid omdat het vragen oproept die niet worden beantwoord. Misschien zit de tegenpartij in het communicatieproces wel enorm in de shit, hetgeen de reden van het uitblijven van antwoord is. In dat geval zou je graag een helpende of troostende hand willen toesteken. Maar ja, als er niet wordt gereageerd houdt het op. Je kunt niet helpen als je niet weet. Je kunt er niet zijn als je niet weet waar de ander is. Daarom is tweewegcommunicatie zo belangrijk.
Zo. En met al deze bespiegelingen in het achterhoofd mag PB de komende dagen gaan zwoegen aan een communicatieplan voor een groot project bij de toko die PB’s salaris betaalt. Dat zal me weer een ploeterpartij worden. Al die verhandelingen over communicatie, zoals bijvoorbeeld deze, zijn wel leerzaam. Veelal zijn echter de geboden tips en truucs net weer niet toepasbaar op de doelgroep(en), die je met zo’n plan moet zin te bereiken. Of te vaag om echt van nut te zijn. Moeten we het uiuteindelijk toch weer zelf uitzoeken. Het schrijvan van dat plan zal me dus wel weer een ploeterpartij worden…
